Acharya Kothapalli Jayashankar, Biography. The Architect of the Telangana Movement, Professor Jaya Shankar Biography, GK about Jayashankar, Telangana movement GK.
ఆచార్య కొత్తపల్లి జయశంకర్: తెలంగాణ ఉద్యమ రూపశిల్పి
ఆచార్య కొత్తపల్లి జయశంకర్ (6 ఆగస్టు 1934 – 21 జూన్ 2011), ప్రొఫెసర్ జయశంకర్ గా సుపరిచితులు. ఆయన ఒక గొప్ప విద్యావేత్త, సామాజిక కార్యకర్త, మరియు తెలంగాణ ఉద్యమానికి కీలకమైన సిద్ధాంతకర్త. ఆయన చేసిన అవిశ్రాంత కృషి, త్యాగాలు తెలంగాణను భారతదేశపు 29వ రాష్ట్రంగా సాధించడంలో ప్రధాన పాత్ర పోషించాయి.
Acharya Kothapalli Jayashankar: The Architect of the Telangana Movement
| కోణం | వివరాలు |
|---|---|
| పేరు | ఆచార్య కొత్తపల్లి జయశంకర్ |
| మారుపేరు | ప్రొఫెసర్ జయశంకర్ |
| జన్మించిన తేదీ | 6 ఆగస్టు 1934, అక్కంపేట గ్రామం, వరంగల్ |
| విద్య | ఎంఏ ఎకనామిక్స్ (BHU & AMU), PhD ఎకనామిక్స్ (ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం), B.Ed (ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం) |
| పాత్ర | తెలంగాణ ఉద్యమ ప్రధాన సిద్ధాంతకర్త |
| ప్రారంభ క్రియాశీలత | 1952లో తెలంగాణ-ఆంధ్ర విలీనానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన ముల్కీ ఆందోళనలో పాల్గొన్నారు. |
| ప్రధాన సహకారాలు | తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన ఉద్యమంలో నాయకత్వం & మేధో మార్గదర్శకత్వం |
| కీలక ప్రచురణలు | ‘తెలంగాణ: ఒక పరిశోధనాత్మక దృష్టి’ సంపాదకుడు |
| నిర్వహించిన పదవులు | కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం వైస్-ఛాన్సలర్ (1991), CIEFLలో రిజిస్ట్రార్ |
| గౌరవాలు | PJTSAU పేరు, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా ఆయన పేరు |
| ప్రసిద్ధ కోట్ | ఎట్టు కైనా, మట్టి కైనా మనోడే ఉండాల (భూమి, నాయకత్వం తెలంగాణకే చెందాలి) |
| అంతర్జాతీయ ఉనికి | అమెరికన్ తెలుగు అసోసియేషన్ మరియు ఇతర ప్రపంచ వేదికలను ఉద్దేశించి ప్రసంగించారు. |
| వ్యక్తిగత జీవితం | అవివాహితుడు, క్రియాశీలత మరియు పాండిత్యానికి అంకితభావంతో |
| మరణం | 21 జూన్ 2011 |
| వారసత్వం | 2014లో తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటు వెనుక కీలక ప్రేరణ |
Early Life and Education తొలి జీవితం మరియు విద్య
- పుట్టిన ప్రదేశం: అక్కంపేట గ్రామం, ఆత్మకూరు మండలం, వరంగల్ (అప్పటి హైదరాబాద్ రాష్ట్రం, ఇప్పుడు తెలంగాణలో).
- కుటుంబం: లక్ష్మీకాంత రావు మరియు మహాలక్ష్మి దంపతులకు విశ్వకర్మ కుటుంబంలో జన్మించారు.
- విద్య:
- పాఠశాల విద్య: హన్మకొండ, వరంగల్.
- ఎం.ఏ. (అర్థశాస్త్రం): బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం & అలీగఢ్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయం.
- పిహెచ్.డి. (అర్థశాస్త్రం): ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాద్.
- బి.ఈడి.: ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం.
Read More: Important Days in August
The Making of a Telangana Ideologue తెలంగాణ సిద్ధాంతకర్తగా ఆయన ప్రస్థానం
ఉద్యమ జీవితంలోకి ప్రవేశం జయశంకర్ గారి ఉద్యమ జీవితం ఇంటర్మీడియట్ విద్యార్థిగా ప్రారంభమైంది. 1952లో, తెలంగాణ (అప్పటి హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో భాగం) ఆంధ్ర రాష్ట్రంలో విలీనం చేయడాన్ని నిరసిస్తూ ఆయన తరగతి గది నుంచి బయటికి వచ్చారు. ఈ చర్యతో ఆయన ఆ ప్రాంతం ఎదుర్కోబోయే సామాజిక, రాజకీయ అన్యాయాన్ని ముందుగానే ఊహించారు. 1952 నాటి ముల్కీ ఉద్యమంలోనూ ఆయన చురుగ్గా పాల్గొన్నారు. ఈ ఉద్యమం స్థానికుల హక్కుల పరిరక్షణకు చాలా ముఖ్యమైనది.
తెలంగాణ ఉద్యమంలో నాయకత్వం
- కీలక ఘట్టాలు:
- 1952లో తెలంగాణ కోసం విద్యార్థి నాయకుడిగా ఎదిగారు.
- 1960లలో, ముఖ్యంగా 1969 నాటి భారీ తెలంగాణ ఉద్యమంలో అనేక ఆందోళనల్లో పాల్గొన్నారు.
- ఉద్యమానికి మార్గనిర్దేశం చేసేందుకు ఒక బలమైన మేధావుల బృందాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. ఈ ప్రాంతం ఎదుర్కొంటున్న అన్యాయాలకు మౌన ప్రేక్షకుడిగా ఉండటానికి ఆయన నిరాకరించారు.
- తెలంగాణ జనసభ (తర్వాత నిషేధించబడింది) ను స్థాపించారు. అలాగే, తెలంగాణ డెవలప్మెంట్ ఫోరం (TDF, USA) మరియు తెలంగాణ ఐక్య వేదిక వంటి సంస్థల ఏర్పాటులో కీలక పాత్ర పోషించారు.
- ఆయన రచనలు, వ్యాసాలు – తెలుగు మరియు ఆంగ్లం రెండింటిలోనూ – వనరుల పంపిణీలో అన్యాయం, అభివృద్ధిలో వెనుకబాటుతనానికి గల కారణాలు, మరియు తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన కోసం గల కారణాలను చాలా వివరంగా డాక్యుమెంట్ చేశాయి.
మేధోపరమైన కృషి
ప్రొఫెసర్ జయశంకర్ కేవలం ఒక కార్యకర్తగా మాత్రమే కాకుండా ఒక గొప్ప పండితుడిగా కూడా గుర్తింపు పొందారు:
- అర్థశాస్త్ర ఆలోచన: ఆయన విద్యాపరమైన కృషి ప్రాంతీయ అర్థశాస్త్రం మరియు అభివృద్ధిలో అసమానతలపై కేంద్రీకరించబడింది. నదీ జలాల కేటాయింపులో అసమానతలు మరియు బడ్జెట్ పరమైన వివక్ష తెలంగాణను అణచివేశాయని ఆయన వాదించారు.
- ప్రచురణలు: “తెలంగాణ: ఎన్ ఇన్వెస్టిగేటివ్ ఫోకస్” వంటి ప్రభావవంతమైన పుస్తకాలను ఆయన సంపాదకత్వం వహించారు. ఈ పుస్తకంలో తెలంగాణ ఎదుర్కొన్న సామాజిక-ఆర్థిక అన్యాయాలు మరియు పరిపాలనాపరమైన నిర్లక్ష్యాన్ని వివరించారు.
- ఉపన్యాసాలు: అమెరికన్ తెలుగు అసోసియేషన్ మరియు అమెరికాలోని ప్రధాన నగరాలతో సహా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉపన్యాసాలు ఇచ్చి, తెలంగాణ పోరాట సందేశాన్ని అంతర్జాతీయంగా వ్యాప్తి చేశారు.
- ప్రసిద్ధ నినాదం: “ఎట్టుకైనా, మట్టికైనా మనోడే ఉండాల” – దీని అర్థం భూమికి మరియు నాయకత్వానికి రెండింటికీ తెలంగాణ ప్రజలే ఉండాలి.
విద్యా మరియు వృత్తిపరమైన వారసత్వం
- వైస్-ఛాన్సలర్: కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం (1991). తెలంగాణలో ఉన్నత విద్యను గణనీయంగా తీర్చిదిద్దారు.
- రిజిస్ట్రార్: సెంట్రల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంగ్లీష్ అండ్ ఫారిన్ లాంగ్వేజెస్ (CIEFL), హైదరాబాద్.
- గురువు: అనేకమంది పరిశోధకులకు మార్గదర్శనం చేసి, విద్యా సంస్కరణలు మరియు ప్రాంతీయ విధానాలకు సంబంధించిన వారసత్వాన్ని వదిలిపెట్టారు.
- ఆయన పేరు మీదుగా: ప్రొఫెసర్ జయశంకర్ తెలంగాణ రాష్ట్ర వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం (PJTSAU) ఆయన విద్యాపరమైన ఆశయాలను స్మరించుకుంటుంది.
తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధనపై ఆయన ప్రభావం
జయశంకర్ గారు ఎల్లప్పుడూ గణాంకాలు, పరిశోధనలు మరియు నైతిక అధికారం ద్వారా తెలంగాణ వాదనను బలంగా వినిపించారు. ఇది:
- స్థానిక మరియు ప్రపంచవ్యాప్త ప్రజల అభిప్రాయాన్ని ప్రభావితం చేసింది.
- ప్రధాన రాజకీయ నాయకులను ప్రభావితం చేసింది—చంద్రశేఖర రావు (కేసీఆర్), టీఆర్ఎస్/బీఆర్ఎస్ అధ్యక్షుడికి మద్దతు ఇవ్వడం మరియు ఉద్యమంలో కీలక ఘట్టాల్లో పాల్గొనడం వంటివి.
- తెలంగాణలో నీరు, ఉద్యోగాలు మరియు పాలనకు సంబంధించిన విధానాలు మరియు పరిపాలనా నిర్ణయాలపై ప్రభావం చూపింది.
వ్యక్తిగత జీవితం మరియు మరణం
- అవివాహితుడు: తన జీవితాన్ని ఉద్యమం మరియు విద్యా పరిశోధనలకు అంకితం చేశారు.
- మరణం: 21 జూన్ 2011న క్యాన్సర్తో పోరాడుతూ మరణించారు. ఆయన ఆశయాలు మరియు ఆదర్శాలు తెలంగాణ ఉద్యమానికి నైతిక మరియు మేధోపరమైన పునాదిగా నిలిచాయి.
గౌరవాలు మరియు స్మరణ
- జిల్లా పేరు: తెలంగాణలోని జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా ఆయన జ్ఞాపకార్థం పేరు పెట్టబడింది.
- సంస్థలు: అనేక విద్యా మరియు పరిశోధనా సంస్థలు (PJTSAU తో సహా) ఆయన పేరును కలిగి ఉన్నాయి.
- వార్షిక నివాళులు: ఆయన పుట్టినరోజు మరియు వర్ధంతి రోజులను ఉపన్యాసాలు, నివాళులు మరియు అవగాహనా కార్యక్రమాలతో తెలంగాణ అంతటా పాటిస్తారు.
- ఆయన పేరుతో పురస్కారం: సాహిత్యం మరియు తెలంగాణ సామాజిక రంగంలో విశేష కృషి చేసిన ప్రముఖులకు ప్రొ. కొత్తపల్లి జయశంకర్ అవార్డును ప్రదానం చేస్తారు.
ముగింపు
ప్రొఫెసర్ జయశంకర్ గారిలోని పండితుడు, కార్యకర్త మరియు నైతిక స్పష్టత ఆయనను “తెలంగాణ సిద్ధాంతకర్త”గా మార్చింది. న్యాయం, సమానత్వం మరియు సాంస్కృతిక గౌరవం కోసం పోరాడటానికి ఆయన అనేక తరాలను ప్రేరేపించారు. భారతదేశంలో తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన ఆయన ఆశయానికి మరియు ఈ ప్రాంతం యొక్క సరైన స్థానం కోసం ఆయన చేసిన జీవితకాల పోరాటానికి ఒక నిలువెత్తు సాక్ష్యం.
Read More: Telangana Formation Day
FAQ Questions and Answers
TGPSC పరీక్షల కోసం ఆచార్య కొత్తపల్లి జయశంకర్ పై తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఆచార్య కొత్తపల్లి జయశంకర్ తెలంగాణ ఉద్యమ ప్రధాన సిద్ధాంతకర్తగా మరియు తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన కోసం వాదించడంలో ప్రముఖ పాత్ర పోషించారు.
ఆయన 1934 ఆగస్టు 6న వరంగల్ జిల్లా (ప్రస్తుతం తెలంగాణ) ఆత్మకూరు మండలం, అక్కంపేట గ్రామంలో జన్మించారు.
ఆయన బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం మరియు అలీగఢ్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎంఏ (అర్థశాస్త్రం) పూర్తి చేశారు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుండి అర్థశాస్త్రంలో పీహెచ్డీ మరియు బి.ఈడీ పట్టాలు పొందారు
1952లో విద్యార్థిగా ముల్కీ ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు, తెలంగాణను ఆంధ్రతో విలీనం చేయడాన్ని వ్యతిరేకించారు మరియు స్థానిక హక్కుల కోసం వాదించారు
ఆయన 1960ల నుండి 2014లో తెలంగాణ ఏర్పడే వరకు ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్ర ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహించారు మరియు మేధోపరంగా మార్గనిర్దేశం చేశారు.
తెలంగాణ: యాన్ ఇన్వెస్టిగేటివ్ ఫోకస్” అనేది ఆయన సంపాదకత్వం వహించిన ఒక ముఖ్యమైన పుస్తకం. ఇది తెలంగాణ ఎదుర్కొన్న సామాజిక-ఆర్థిక అన్యాయాలను విశ్లేషిస్తుంది.
హైదరాబాద్లోని ప్రొఫెసర్ జయశంకర్ తెలంగాణ రాష్ట్ర వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం (PJTSAU) ఆయన పేరును కలిగి ఉంది.
తెలంగాణలోని జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లాకు ఆయన జ్ఞాపకార్థం ఆయన పేరు పెట్టబడింది.
ఆయన 1991లో కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం వైస్-ఛాన్సలర్గా పనిచేశారు.
“ఎట్టుకైనా, మట్టికైనా మనోడే ఉండాల,” అంటే నాయకత్వం మరియు భూమి రెండూ తెలంగాణ ప్రజలకే చెందాలి
అవును, ఆయన తెలంగాణ ఉద్యమానికి అంతర్జాతీయ అవగాహన కల్పించడానికి అమెరికన్ తెలుగు అసోసియేషన్ వంటి ప్రపంచ వేదికలపై ప్రసంగించారు.
ఆచార్య జయశంకర్ క్యాన్సర్తో పోరాడుతూ 2011 జూన్ 21న మరణించారు.
లేదు, ఆయన పెళ్లి చేసుకోలేదు. తన జీవితాన్ని ఉద్యమం మరియు విద్యకు అంకితం చేశారు.
తెలంగాణలో సాహిత్యం మరియు సామాజిక కారణాలకు కృషి చేసిన వ్యక్తులకు గౌరవ సూచకంగా ఈ అవార్డును స్థాపించారు.
| Check Our Latest Posts |
|---|
| Daily Current Affairs |
| GK Bits In Telugu |
| Famous persons |
| Awards and Honors |
| Previous papers |
| General Knowledge Quiz |
| Indian History |
| Latest Govt Jobs |
Discover more from SRMTUTORS
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
