Chaudhary Charan Singh Biography: 5th PM of India Kisan Leader

On: మంగళవారం, డిసెంబర్ 23, 2025 1:04 ఉద.

Chaudhary Charan Singh Biography: 5th PM of India Kisan Leader, “Champion of Farmers”.

చౌదరి చరణ్ సింగ్ ఒక సామాన్య రైతు బిడ్డగా జన్మించి, భారత దేశపు 5వ ప్రధానమంత్రి స్థాయికి ఎదిగారు. గ్రామీణ భారతదేశం మరియు రైతుల కోసం అత్యంత శక్తివంతమైన గళాన్ని వినిపించిన నాయకుడాయన. **”భారత రైతు చాంపియన్”**గా పిలువబడే ఆయన, భూసంస్కరణలు మరియు వ్యవసాయ విధానాలను రూపొందించిన తీరు నేటికీ భారత రాజకీయాలను ప్రభావితం చేస్తూనే ఉంది.

Chaudhary Charan Singh Biography

చౌదరి చరణ్ సింగ్ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, రైతు దృష్టిగల నాయకుడు మరియు జూలై 1979 నుండి జనవరి 1980 వరకు సేవలందించిన భారతదేశ 5వ ప్రధానమంత్రి.

1902లో ఉత్తరప్రదేశ్‌లో జన్మించిన ఆయన భూ సంస్కరణలు, రైతులకు రుణ ఉపశమనం మరియు గ్రామీణ పాలనలో కీలక పాత్ర పోషించారు. ఆయన విధానాలు మరియు ఆలోచనలు భారతదేశ వ్యవసాయ మరియు సామాజిక చట్రాన్ని ప్రభావితం చేస్తూనే ఉన్నాయి.

ప్రారంభ జీవితం మరియు విద్య

జననం: 23 డిసెంబర్ 1902న ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని మీరట్ జిల్లా (ప్రస్తుత హాపుర్ జిల్లా) నూర్‌పూర్ గ్రామంలో జన్మించారు.
కుటుంబం: ఒక మధ్యతరగతి రైతు కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి మీర్ సింగ్ ఒక చిన్న రైతు. కష్టపడే తత్వం మరియు నిజాయితీ వంటి విలువలు తండ్రి నుండే ఆయనకు అబ్బాయి.
విద్య: * మీరట్ జిల్లాలోని జాని ఖుర్ద్ గ్రామంలో పాఠశాల విద్యను ప్రారంభించారు.
- 1919లో మీరట్ ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాల నుండి మెట్రిక్యులేషన్ పూర్తి చేశారు.
- 1923లో ఆగ్రా కళాశాల నుండి బి.ఎస్సీ (B.Sc.), 1925లో చరిత్రలో ఎం.ఏ (M.A.) పూర్తి చేశారు.
- 1926లో ఎల్.ఎల్.బి (LL.B.) పూర్తి చేసి, ఘజియాబాద్‌లో న్యాయవాదిగా ప్రాక్టీస్ ప్రారంభించారు.

ఆయన గ్రామీణ నేపథ్యం, చరిత్ర మరియు చట్టంపై ఉన్న అవగాహన.. రైతులకు న్యాయం చేకూర్చాలనే ఆయన లక్ష్యానికి పునాది వేసింది.

🏛️ ప్రజా జీవితం మరియు స్వాతంత్ర్య పోరాటం

1929లో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌లో చేరి, పూర్తిస్థాయి రాజకీయాల్లోకి ప్రవేశించారు.
1937లో చప్రౌలీ (బాగ్‌పత్ ప్రాంతం) నుండి యునైటెడ్ ప్రావిన్సెస్ లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యారు.
క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొని బ్రిటీష్ వారికి వ్యతిరేకంగా పోరాడి జైలుకు వెళ్లారు.
పట్టణ లేదా పారిశ్రామిక సమస్యల కంటే, చిన్న రైతులు ఎదుర్కొంటున్న అప్పుల బాధలు మరియు దోపిడీపైనే ఆయన నిరంతరం గళమెత్తారు.

🌾 ఉత్తరప్రదేశ్ రాజకీయ ప్రస్థానం (భూసంస్కరణల నిర్మాత)

చరణ్ సింగ్ ఉత్తరప్రదేశ్‌లో గ్రామీణ సంస్కరణలకు ప్రధాన రూపశిల్పిగా నిలిచారు.

మంత్రిగా భూసంస్కరణలు:

స్వాతంత్ర్యం తర్వాత ఉత్తరప్రదేశ్‌లో రెవెన్యూ మరియు వ్యవసాయ మంత్రిగా పనిచేశారు.

జమీందారీ రద్దు: 1950-52లో యు.పి. జమీందారీ రద్దు మరియు భూసంస్కరణల చట్టాన్ని రూపొందించడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. ఇది జమీందారీ వ్యవస్థను అంతం చేసి, సాగు చేసే రైతులకు యాజమాన్య హక్కులను కల్పించింది.
రుణ విముక్తి: రైతులను వడ్డీ వ్యాపారుల బారి నుండి రక్షించడానికి ‘డెట్ రిడెంప్షన్ బిల్’ (Debt Redemption Bill) కోసం పనిచేశారు.

ముఖ్యమంత్రిగా:

1967లో కాంగ్రెసేతర కూటమి ప్రభుత్వానికి నాయకత్వం వహించి ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు.
1967-68 మరియు 1970లో రెండుసార్లు ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేశారు.
అవినీతి, అసమర్థత మరియు బంధుప్రీతిని సహించని కఠినమైన పరిపాలనాధికారిగా ఆయనకు పేరుంది.

🇮🇳 జాతీయ రాజకీయాలు మరియు ప్రధానమంత్రి పదవి

1970వ దశకంలో జాతీయ రాజకీయాల్లో ఆయన పాత్ర పెరిగింది. అత్యవసర పరిస్థితి (Emergency) సమయంలో ఆయన ఇందిరా గాంధీ విధానాలను వ్యతిరేకించి జైలుకు వెళ్లారు.

ఎమర్జెన్సీ తర్వాత ఏర్పడిన మొరార్జీ దేశాయ్ ప్రభుత్వంలో ఉప ప్రధానమంత్రిగా మరియు హోం మంత్రిగా పనిచేశారు.

భారత 5వ ప్రధానమంత్రి:

28 జూలై 1979న ఆయన భారత దేశపు 5వ ప్రధానమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు.
కాంగ్రెస్ (I) బయటి నుండి మద్దతు ఉపసంహరించుకోవడంతో, విశ్వాస తీర్మానం ఎదుర్కోకముందే 14 జనవరి 1980న రాజీనామా చేశారు. ఆయన పదవీకాలం సుమారు ఐదున్నర నెలలు మాత్రమే.

List of Prime Minister of India

📚 ఆలోచనలు మరియు రచనలు

“భూమి సాగు చేసేవానిదే” అని ఆయన బలంగా నమ్మారు. ఆయన ప్రధానంగా కోరుకున్నవి:

దళారీ వ్యవస్థ రద్దు.
రైతులకు గిట్టుబాటు ధరలు మరియు వ్యవస్థీకృత మార్కెట్లు (మండీలు).
సహకార సంస్థల ద్వారా గ్రామీణ పరపతి.
పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థ ద్వారా అధికార వికేంద్రీకరణ.

ప్రధాన రచనలు:

India’s Poverty and Its Solution (భారతదేశ పేదరికం మరియు దాని పరిష్కారం).

🏅 వారసత్వం మరియు గౌరవం

మరణం: 29 మే 1987న 84 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశారు.
కిసాన్ దివస్: ఆయన జన్మదినమైన డిసెంబర్ 23ని ప్రతి సంవత్సరం **”జాతీయ రైతు దినోత్సవం”**గా జరుపుకుంటారు.
చౌదరి చరణ్ సింగ్ విశ్వవిద్యాలయం (CCSU): మీరట్‌లోని విశ్వవిద్యాలయానికి ఆయన గౌరవార్థం 1991లో ఆయన పేరు పెట్టారు.
భారతరత్న: 2024-25లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు దేశ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం **”భారతరత్న”**ను ప్రకటించి గౌరవించింది.

📋 పరీక్షల కోసం సారాంశ పట్టిక

అంశం	వివరాలు
పూర్తి పేరు	చౌదరి చరణ్ సింగ్
జననం	23 డిసెంబర్ 1902, నూర్‌పూర్ (ప్రస్తుతం హాపుర్), యు.పి.
విద్య	మెట్రిక్ (1919); బి.ఎస్సీ (1923); ఎం.ఏ హిస్టరీ (1925); ఎల్.ఎల్.బి (1926)
రాజకీయ ప్రస్థానం	1929లో కాంగ్రెస్‌లో చేరిక; యు.పి. ముఖ్యమంత్రి (రెండుసార్లు)
కీలక సంస్కరణలు	యు.పి. జమీందారీ రద్దు చట్టం; రుణ విముక్తి చట్టాలు
జాతీయ పదవులు	ఉప ప్రధానమంత్రి; 5వ ప్రధానమంత్రి (1979-1980)
బిరుదు	“రైతుల చాంపియన్” (Champion of Farmers)
మరణం	29 మే 1987, న్యూ ఢిల్లీ
గౌరవాలు	కిసాన్ దివస్ (డిసెంబర్ 23); భారతరత్న అవార్డు

చౌదరి చరణ్ సింగ్ గారి జీవితం ఒక సామాన్య రైతు బిడ్డ నుండి దేశ ప్రధానమంత్రి వరకు సాగిన స్ఫూర్తిదాయక ప్రయాణం. ఆయన ఎప్పుడూ తన మూలాలను మర్చిపోకుండా గ్రామీణ భారతం కోసమే పరితపించారు.