మే 22 చరిత్రలో ఈ రోజు | Today in History Telugu | May 22 రాజారాం మోహన్ రాయ్

మే 22 నాటి భారత & ప్రపంచ సంఘటనలు — రాజారాం మోహన్ రాయ్ జన్మదినం, జ్ఞానపీఠ అవార్డు స్థాపన, అగ్ని క్షిపణి, షేర్ షా సూరి మరణం, Valdivia భూకంపం 9.5, Ceylon→Sri Lanka, Yemen ఏకీకరణ, Good Friday Agreement, Wright Brothers

మే 22 చరిత్రలో ఈ రోజు | Today in History Telugu | May 22

అంతర్జాతీయ జీవావరణ వైవిధ్య దినోత్సవం (International Day for Biological Diversity)

🧘 World Meditation Day — Mental Health & Mindfulness

మే 22 తేదీ భారత చరిత్రలో, ప్రపంచ చరిత్రలో అత్యంత ముఖ్యమైన ఘటనలకు సాక్షిగా నిలిచింది. 1772లో ‘భారత నవజాగరణ పితామహుడు’ రాజారాం మోహన్ రాయ్ జన్మించారు.

1545లో షేర్ షా సూరి కళంజర్ కోట వద్ద మరణించారు. 1961లో జ్ఞానపీఠ అవార్డు స్థాపించబడింది. 1989లో అగ్ని క్షిపణి విజయవంతంగా పరీక్షించబడింది. 1997లో జబల్‌పూర్ భూకంపంలో 40 మంది మరణించారు.

ప్రపంచ చరిత్రలో 1960లో Valdivia భూకంపం (9.5 తీవ్రత — ప్రపంచ అత్యంత శక్తిమంతమైన భూకంపం) జరిగింది. 1972లో Ceylon → Sri Lanka అయింది. 1990లో Yemen ఏకీకరణ జరిగింది. 1998లో Good Friday Agreement Ireland లో ఆమోదించబడింది.

1906లో Wright Brothers Patent పొందారు. APPSC, TGPSC, UPSC, SSC పరీక్షార్థులకు ఈ వ్యాసం సమగ్ర మార్గదర్శి.

🇮🇳 భారత చరిత్రలో మే 22 — ముఖ్య సంఘటనలు

🌟 1. 1772 — రాజారాం మోహన్ రాయ్ జన్మదినం — ‘భారత నవజాగరణ పితామహుడు’

మే 22, 1772 నాడు పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని హుగ్లీ జిల్లా, రాధానగర్ గ్రామంలో రాజారాం మోహన్ రాయ్ (Ram Mohan Roy) జన్మించారు. ముఖ్యమైన వివరాలు:

• 1828లో బ్రహ్మో సభ (తర్వాత బ్రహ్మో సమాజ్) స్థాపించారు — సంస్కరణ ఉద్యమం

• సతీ సహగమన నిర్మూలన (1829) లో Lord William Bentinck తో కలిసి పోరాడారు

• ‘Father of Modern India’, ‘Father of Indian Renaissance’, ‘Father of Bengali Prose’

• భారతీయ భాషల పత్రిక వ్యవస్థకు పయినీర్ — Sambad Kaumudi (బెంగాలీ), Mirat-ul-Akhbar (పర్షియన్)

• స్త్రీ హక్కులు, ఆంగ్ల విద్య, మత సంస్కరణ కోసం పోరాడారు

• ‘రాజా’ బిరుదు Mughal Emperor Akbar II నుండి పొందారు — 1830లో ఇంగ్లాండ్ పర్యటన

• మరణం: సెప్టెంబర్ 27, 1833 | Bristol, England | వయసు 61

📌 పరీక్ష: రాజారాం మోహన్ రాయ్ జ. = మే 22, 1772 | రాధానగర్, హుగ్లీ, WB | ‘భారత నవజాగరణ పితామహుడు‘ | Brahmo Samaj 1828 | సతీ నిర్మూలన 1829 | Sambad Kaumudi | Mirat-ul-Akhbar | మ. సెప్టెంబర్ 27, 1833 Bristol — APPSC, TGPSC, UPSC అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం.

Also Read

మే 22 చరిత్రలో ఈ రోజు | Today in History Telugu | May 22 రాజారాం మోహన్ రాయ్

⚔️ 2. 1545 — షేర్ షా సూరి మరణం — కళంజర్ కోట

మే 22, 1545 నాడు మధ్యప్రదేశ్‌లోని కళంజర్ (Kalinjar) కోటను ముట్టడిస్తున్న సమయంలో ఒక బారూద్ (gunpowder) పేలుడులో షేర్ షా సూరి (Sher Shah Suri) ప్రాణాంతక గాయాలకు లోనై మరణించారు. ముఖ్యమైన వివరాలు:

• 1540 కేనాఉజ్ యుద్ధంలో హుమాయూన్‌ను ఓడించి Delhi చేపట్టారు | 1540–45 వరకు పాలించారు

• Grand Trunk Road (GT Road) నిర్మాణం — Chittagong to Kabul

• ‘రుపయా’ నాణె ప్రవేశపెట్టారు — 40 పైసలు = 1 రూపాయి | నేటి రూపాయికి పూర్వగాముడు

• భూమి శిష్టు (Land Revenue) సంస్కరణలు, పోస్ట్ వ్యవస్థ, సరాయ్‌ళ్ళు (rest houses)

• ‘హిందూస్తాన్ నాపోలియన్’ అని చరిత్రకారులు పిలిచారు

📌 పరీక్ష: షేర్ షా సూరి మ. = మే 22, 1545 | కళంజర్ కోట | బారూద్ పేలుడు | GT Road | రుపయా నాణె (40 పైసలు=1 రూపాయి) | 1540–45 పాలన — APPSC, TGPSC, UPSC Medieval History.

🎖️ 3. 1961 — జ్ఞానపీఠ అవార్డు స్థాపన

మే 22, 1961 నాడు జ్ఞానపీఠ అవార్డు (Jnanpith Award) స్థాపించబడింది. ముఖ్యమైన వివరాలు:

• 1965లో మొదటి అవార్డు ప్రదానం — G. Sankara Kurup (మళయాళ కవి)

• భారతీయ సాహిత్యంలో అత్యున్నత పురస్కారం

• అర్హత: భారతీయ పౌరుడు | 8వ షెడ్యూలులో ఉన్న ఏ భాషలోనైనా

• నగదు బహుమతి: రూ. 11 లక్షలు (పెంచబడింది) + వాగీశ్వరీ మూర్తి (Saraswati idol) + citation

📌 పరీక్ష: జ్ఞానపీఠ అవార్డు స్థాపన = మే 22, 1961 | మొదటి అవార్డు 1965 | G. Sankara Kurup (Malayalam) | భారత అత్యున్నత సాహిత్య పురస్కారం | 8వ Schedule భాషలు — APPSC, TGPSC, Literature GK.

🚀 4. 1989 — అగ్ని క్షిపణి విజయవంతంగా పరీక్ష — Chandipur, Orissa

మే 22, 1989 నాడు ఒడిశాలోని చందీపూర్ (Chandipur, Orissa) నుండి DRDO Integrated Guided Missile Development Programme (IGMDP) కింద అభివృద్ధి చేసిన అగ్ని (Agni) Intermediate Range Ballistic Missile (IRBM) విజయవంతంగా పరీక్షించబడింది. ముఖ్యమైన వివరాలు:

• Agni-I: Range 700–900 కిమీ | Single stage | Solid fuel

• DRDO అభివృద్ధి | Dr. APJ Abdul Kalam నేతృత్వం

• 1992లో మళ్ళీ విజయవంతంగా పరీక్షించబడింది

• నేడు Agni-V (5,000+ కిమీ range) — ICBM స్థాయి

📌 పరీక్ష: అగ్ని క్షిపణి మొదటి పరీక్ష = మే 22, 1989 | Chandipur, Orissa | DRDO | IGMDP | Dr. APJ Abdul Kalam | IRBM — APPSC, TGPSC, SSC, Defence GK.

🏏 5. 1940 — E.A.S. ప్రసన్న జన్మదినం — ‘బిగ్ ఫోర్’ స్పిన్నర్

మే 22, 1940 నాడు బెంగళూరులో ఎరపల్లి అనంతరావు శ్రీనివాసరావు ప్రసన్న (E.A.S. Prasanna) జన్మించారు. 1964–79 మధ్య 49 టెస్ట్ మ్యాచ్‌లలో 189 వికెట్లు తీసిన Right-arm Off-break bowler. భారత ‘Big Four’ స్పిన్నర్లలో (Bedi, Chandrasekhar, Prasanna, Venkataraghavan) ఒకరు. Arjuna Award (1968), Padma Shri (1970) పొందారు.

📌 పరీక్ష: E.A.S. ప్రసన్న జ. = మే 22, 1940 | బెంగళూరు | 189 వికెట్లు 49 tests | ‘Big Four’ స్పిన్నర్ | Arjuna Award 1968 | Padma Shri 1970 — APPSC, TGPSC, Sports GK.

🏟️ 6. 1936 — బ్రాబోర్న్ స్టేడియం పునాదిరాయి

మే 22, 1936 నాడు ముంబైలో Lord Brabourne బ్రాబోర్న్ స్టేడియం (Brabourne Stadium) కి పునాదిరాయి వేశారు. Cricket Club of India (CCI) స్వంతంలో ఉన్న ఈ స్టేడియం ముంబైలో క్రికెట్ చరిత్రలో ముఖ్యమైనది.

📌 పరీక్ష: బ్రాబోర్న్ స్టేడియం పునాది = మే 22, 1936 | Lord Brabourne | Mumbai | CCI స్వంతం — APPSC, TGPSC, Sports GK.

✊ 7. 1917 — సునీతి చౌదరీ జన్మదినం — విప్లవ స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు

మే 22, 1917 నాడు బాంగ్లాదేశ్‌లోని కుమిల్లాలో సునీతి చౌదరీ (Suniti Choudhury / Suniti Chaudhary) జన్మించారు. Chargaon ammunition plot మరియు Dhaka Inspector General of Police General Lemen హత్య కేసులో ఆమె నిందితురాలిగా ఉన్నారు. భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో శాంతి ఘోష్‌తో కలిసి ధైర్యంగా పోరాడారు.

📌 పరీక్ష: సునీతి చౌదరీ జ. = మే 22, 1917 | కుమిల్లా | Chargaon plot | General Lemen హత్య | విప్లవ స్వాతంత్ర్య వీరురాలు — APPSC, TGPSC, Freedom Struggle GK.

🌍 8. 1970 — ఉత్కల్ కాంగ్రెస్ స్థాపన

మే 22, 1970 నాడు ఒడిశా రాజకీయ నేత విజయానంద్ పట్నాయక్ (Biju Patnaik సోదరుడు) ‘ఉత్కల్ కాంగ్రెస్’ (Utkal Congress) రాజకీయ పార్టీని స్థాపించారు. ఒడిశా రాజకీయాల్లో ఒక ముఖ్యమైన ఘటన.

🗳️ 9. 1991 — ఎన్నికలు వాయిదా — రాజీవ్ హత్య నేపథ్యంలో

మే 22, 1991 నాడు మే 21 రాజీవ్ గాంధీ హత్య తర్వాత మే 23 మరియు 26 నాటి ఎన్నికలను జూన్ 12 మరియు 15కు వాయిదా వేశారు. అదే రోజు కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ సోనియా గాంధీని ఏకగ్రీవంగా Congress President గా ఎంచుకుంది — ఆమె నిరాకరించారు.

📌 పరీక్ష: సోనియా గాంధీ CWC ప్రతిపాదన (నిరాకరణ) = మే 22, 1991 | రాజీవ్ హత్య తర్వాత | ఎన్నికలు జూన్ 12, 15కు వాయిదా — APPSC, TGPSC.

🗳️ 10. 1996 — H.D. దేవెగౌడ United Front నేత

మే 22, 1996 నాడు 11వ లోక్‌సభ మొదటి సమావేశం (First Session) ప్రారంభమైంది. అదే రోజు United Front PM అభ్యర్థి H.D. దేవెగౌడ (H.D. Deve Gowda) ఏకగ్రీవంగా United Front parliamentary party నేతగా ఎంపికయ్యారు. జూన్ 1, 1996 నుండి ఏప్రిల్ 21, 1997 వరకు 11వ PM గా పనిచేశారు.

📌 పరీక్ష: H.D. దేవెగౌడ United Front నేత = మే 22, 1996 | 11వ Lok Sabha 1వ Session | 11వ PM జూన్ 1, 1996 – ఏప్రిల్ 21, 1997 — APPSC, TGPSC.

Also Read

మే 22 చరిత్రలో ఈ రోజు | Today in History Telugu | May 22 రాజారాం మోహన్ రాయ్

🌍 11. 1992 — అగ్ని మళ్ళీ పరీక్ష

మే 22, 1992 నాడు మళ్ళీ అగ్ని క్షిపణి (Agni IRBM) విజయవంతంగా పరీక్షించబడింది. 1989 మొదటి పరీక్ష తర్వాత రెండవ విజయవంతమైన పరీక్ష — IGMDP కార్యక్రమంలో ముఖ్యమైన దశ.

🗡️ 12. 1993 — వీరప్పన్ సోదరుడు అర్జునన్ మరణం

మే 22, 1993 నాడు Karnataka Special Task Force కవర్లు అడవి దొంగ వీరప్పన్ సోదరుడు, కుడి చేయి అర్జునన్ (Arjunan)ను మట్టుబెట్టింది. Operation Cocoon లో భాగంగా ఈ ఆపరేషన్ జరిగింది.

📌 పరీక్ష: వీరప్పన్ సోదరుడు అర్జునన్ మ. = మే 22, 1993 | Karnataka STF | Operation Cocoon — APPSC, TGPSC.

🌍 13. 1997 — జబల్‌పూర్ భూకంపం — 40 మరణాలు

మే 22, 1997 నాడు మధ్యప్రదేశ్‌లోని జబల్‌పూర్ (Jabalpur) లో 6.0 తీవ్రత భూకంపం సంభవించింది. కనీసం 40 మంది మరణించారు, 300కు పైగా గాయపడ్డారు. పలు భవనాలు ధ్వంసమయ్యాయి.

📌 పరీక్ష: జబల్‌పూర్ భూకంపం = మే 22, 1997 | 6.0 తీవ్రత | 40 మ. | 300+ గాయాలు | MP — APPSC, TGPSC, Disaster GK.

✈️ 14. 1963 — రోహిణి గ్లైడర్ — కాన్పూర్‌లో తొలి విమానం

మే 22, 1963 నాడు కాన్పూర్‌లో రోహిణి (Rohini) గ్లైడర్ విజయవంతంగా మొదటిసారి ఎగిరింది. హిందూస్తాన్ ఏరోనాటిక్స్ లిమిటెడ్ (HAL) చరిత్రలో ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయి.

📌 పరీక్ష: రోహిణి గ్లైడర్ = మే 22, 1963 | కాన్పూర్ | HAL | తొలి విజయవంతమైన విమానం — APPSC, TGPSC, Aviation GK.

💀 15. 1991 — శ్రీపాద్ అమృత్ దాంగే మరణం

మే 22, 1991 నాడు భారత కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ (CPI) సంస్థాపక సభ్యుడు, అనుభవ సంపన్న కమ్యూనిస్ట్ నేత శ్రీపాద్ అమృత్ దాంగే (Shripad Amrit Dange) మరణించారు. భారత కార్మిక ఉద్యమంలో, వామపక్ష రాజకీయాలలో ఆయన కృషి అనితర సాధ్యం.

📌 పరీక్ష: శ్రీపాద్ అమృత్ దాంగే మ. = మే 22, 1991 | CPI సంస్థాపక సభ్యుడు | భారత కార్మిక ఉద్యమం — APPSC, TGPSC.

🌍 ప్రపంచ చరిత్రలో మే 22 — ముఖ్య సంఘటనలు

🌋 1. 1960 — Valdivia భూకంపం — 9.5 తీవ్రత — ప్రపంచ అత్యంత శక్తిమంతమైన భూకంపం

మే 22, 1960 నాడు (స్థానిక సమయం 3:11 PM) Chile లోని Valdivia సమీపంలో ప్రపంచ చరిత్రలో అత్యంత శక్తిమంతమైన భూకంపం సంభవించింది. ముఖ్యమైన వివరాలు:

• తీవ్రత: 9.4–9.6 Mw (సాధారణంగా 9.5 అంటారు) | Depth: 25 కిమీ

• Epicenter: Valdivia నగరం, Los Rios Region, Chile

• మరణాలు: 1,000–6,000 Chile లో | మొత్తం సునామీ సహా: 5,000–6,000

• 25 మీటర్ల ఎత్తు సునామీ | Hawaii (10,000 కిమీ దూరం), Japan, Philippines వరకు నష్టం

• Richter Scale 9.5 — 1906 San Francisco (7.9) కంటే 250 రెట్లు ఎక్కువ శక్తి

• 10 నిమిషాల పాటు భూకంపం కొనసాగింది

• నష్టం: $550 మిలియన్లు (1960 విలువ) | 2 మిలియన్ నిరాశ్రయులు

📌 పరీక్ష: Valdivia భూకంపం = మే 22, 1960 | Chile | 9.5 Mw | ప్రపంచ అత్యంత శక్తిమంతమైన భూకంపం | 25 మీ సునామీ | Hawaii, Japan నష్టం | 10 నిమిషాలు — UPSC, APPSC, SSC, Science GK అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం.

✈️ 2. 1906 — Wright Brothers Patent — విమాన నిర్మాణం

మే 22, 1906 నాడు Orville మరియు Wilbur Wright అమెరికన్ Patent No. 821,393 ద్వారా తమ ‘Flying Machine’ (విమాన నిర్మాణ విధానం) పేటెంట్ పొందారు. 1903 డిసెంబర్ 17 Kitty Hawk విమాన యాత్ర తర్వాత పేటెంట్ దరఖాస్తు చేసిన ఫలితం.

📌 పరీక్ష: Wright Brothers Patent = మే 22, 1906 | Patent No. 821,393 | ‘Flying Machine’ | 1903 Kitty Hawk తర్వాత — Aviation History, Science GK.

3. 1972 — Ceylon → Sri Lanka — రిపబ్లిక్ ఏర్పాటు

మే 22, 1972 నాడు Ceylon (సిలోన్) అధికారికంగా ‘Democratic Socialist Republic of Sri Lanka’ గా పేరు మార్చుకుంది. కొత్త రాజ్యాంగంలో:

• Sinhala = ఏకైక అధికారిక భాష

• Buddhism = అగ్రస్థాన మతం

• ఈ మార్పులు తమిళ మైనారిటీతో వివాదాలకు దారితీసి 1983 అంతర్యుద్ధానికి బీజం వేశాయి

📌 పరీక్ష: Ceylon → Sri Lanka = మే 22, 1972 | Democratic Socialist Republic of Sri Lanka | Sinhala ఏకైక భాష | Buddhism అగ్రస్థానం | 1983 అంతర్యుద్ధ బీజం — UPSC, APPSC, International Relations.

4. 1990 — Yemen ఏకీకరణ — North + South Yemen

మే 22, 1990 నాడు North Yemen (Yemen Arab Republic) మరియు South Yemen (People’s Democratic Republic of Yemen) అధికారికంగా విలీనమై Republic of Yemen ఏర్పాటైంది. North Yemen అధ్యక్షుడు Ali Abdullah Saleh ఏకీకృత Yemen మొదటి అధ్యక్షుడయ్యారు. 1967 బ్రిటిష్ నిష్క్రమణ తర్వాత విభజించబడిన రెండు దేశాలు తిరిగి ఒక్కటయ్యాయి.

📌 పరీక్ష: Yemen ఏకీకరణ = మే 22, 1990 | North + South Yemen | Ali Abdullah Saleh 1వ అధ్యక్షుడు | Unity Day = మే 22 — UPSC, World GK.

🕊️ 5. 1998 — Good Friday Agreement Ireland రెఫరెండం

మే 22, 1998 నాడు Irish Republic (Republic of Ireland) తో పాటు Northern Ireland రెఫరెండమ్‌లో Good Friday Agreement (Belfast Agreement) ఆమోదించబడింది. Republic of Ireland లో 94.39% | Northern Ireland లో 71.12% ఆమోదం. 1998 ఏప్రిల్ 10 సంతకాల తర్వాత ఆమోదం. Northern Ireland శాంతి ప్రక్రియలో మైలురాయి.

📌 పరీక్ష: Good Friday Agreement Referendum = మే 22, 1998 | Ireland + Northern Ireland | 94.39% + 71.12% | Belfast Agreement | Northern Ireland శాంతి — World GK, UPSC.

🎮 6. 1980 — Pac-Man Location Testing — Japan

మే 22, 1980 నాడు ప్రపంచ ప్రసిద్ధ arcade game Pac-Man (Namco, Japan) Shibuya, Tokyo లో location testing ప్రారంభమైంది. 1980s పాపులర్ కల్చర్ ఐకాన్‌గా మారిన ఈ game జూలై 1980 US లో విడుదలైంది.

📌 పరీక్ష: Pac-Man testing = మే 22, 1980 | Shibuya, Tokyo | Namco | 1980s icon — Pop Culture GK.

⚔️ 7. 1939 — Pact of Steel — Germany + Italy

మే 22, 1939 నాడు WWII ముందు Germany (Hitler) మరియు Italy (Mussolini) మధ్య Pact of Steel (Patto d’Acciaio) సంతకమైంది. ‘Axis Powers’ సైనిక మైత్రిలో ఇది అత్యంత ముఖ్యమైన ఒప్పందం.

📌 పరీక్ష: Pact of Steel = మే 22, 1939 | Germany (Hitler) + Italy (Mussolini) | Axis Powers | WWII — World History GK.

🏉 8. 1987 — మొదటి Rugby World Cup — Auckland, New Zealand

మే 22, 1987 నాడు మొట్టమొదటి Rugby World Cup (Rugby Union World Cup) New Zealand లోని Auckland Eden Park లో New Zealand v/s Italy మ్యాచ్‌తో ప్రారంభమైంది. New Zealand (‘All Blacks’) మొదటి Rugby World Cup చాంపియన్.

📌 పరీక్ష: తొలి Rugby World Cup = మే 22, 1987 | Auckland, New Zealand | NZ v/s Italy | All Blacks విజయం — Sports GK.

🌍 9. 1992 — UN సభ్యత్వం — Bosnia, Croatia, Slovenia

మే 22, 1992 నాడు Yugoslavia విచ్ఛిన్నం తర్వాత Bosnia and Herzegovina, Croatia మరియు Slovenia అధికారికంగా United Nations సభ్యులయ్యారు. శీతల యుద్ధానంతర యూరప్ పునర్నిర్మాణంలో ఇది ముఖ్యమైన దశ.

📌 పరీక్ష: Bosnia, Croatia, Slovenia UN సభ్యులు = మే 22, 1992 | Yugoslavia విచ్ఛిన్నం తర్వాత — World GK.

📺 10. 1987 — హాష్మ్‌పురా మారణకాండ — Meerut, India

మే 22, 1987 నాడు Meerut, UP లో హిందూ-ముస్లిం అల్లర్లు సమయంలో Provincial Armed Constabulary (PAC) అధికారులు 42 మంది ముస్లిం యువకులను చంపి నీటి కాలువలలో పడవేశారు — Hashimpura Massacre. 2018లో ఢిల్లీ High Court 16 మందికి జీవితఖైదు శిక్ష విధించింది.

📌 పరీక్ష: హాష్మ్‌పురా మారణకాండ = మే 22, 1987 | Meerut, UP | PAC | 42 మంది ముస్లిం యువకులు | 2018 HC శిక్ష — Human Rights, UPSC.

⚓ 11. 1629 — Treaty of Lübeck — Thirty Years’ War

మే 22, 1629 నాడు Albrecht von Wallenstein మరియు Denmark రాజు Christian IV మధ్య Treaty of Lübeck సంతకమైంది. Thirty Years’ War (1618–48) లో Danish intervention ముగింపుకు దారితీసింది.

📌 పరీక్ష: Treaty of Lübeck = మే 22, 1629 | Thirty Years’ War | Danish intervention ముగింపు — European History GK.

🎂 మే 22 — ప్రముఖుల జన్మదినాలు

• రాజారాం మోహన్ రాయ్ (1772) — ‘భారత నవజాగరణ పితామహుడు’ | Brahmo Samaj | సతీ నిర్మూలన | రాధానగర్, WB
• E.A.S. ప్రసన్న (1940) — Indian cricketer | 189 wkts 49 tests | Big Four spinner | Arjuna 1968
• సునీతి చౌదరీ (1917) — విప్లవ స్వాతంత్ర్య వీరురాలు | కుమిల్లా [IndiaOnThisDay]
• Richard Wagner (1813) — German composer | ‘The Ring Cycle’, ‘Tristan und Isolde’ | Leipzig
• Arthur Conan Doyle (1859) — ‘Sherlock Holmes’ రచయిత | Scottish-British | Edinburgh
• Laurence Olivier (1907) — Greatest 20th century actor | British | ‘Hamlet’, ‘Richard III’
• Naomi Campbell (1970) — British supermodel | London
• Harvey Milk (1930) — US 1st openly gay politician | NYC
• Mary Cassatt (1844) — American Impressionist painter
• M.S. శివసంకరయ్య (1927) — Indian Test Umpire | Andhra Pradesh
• నిహాల్ అహ్మద్ మాలవీ మో. ఉస్మాన్ (1927) — Maharashtra నేత

🕊️ మే 22 — ప్రముఖుల మరణాలు

• షేర్ షా సూరి (1545) — కళంజర్ కోట | బారూద్ పేలుడు | GT Road నిర్మాత | రుపయా నాణె
• శ్రీపాద్ అమృత్ దాంగే (1991) — CPI సంస్థాపక సభ్యుడు | భారత కార్మిక నేత
• వేటూరి సుందరరామ మూర్తి (2010) — ప్రముఖ తెలుగు పాటల రచయిత
• Sherwood Anderson (1941) — American author | ‘Winesburg, Ohio’
• Victor Hugo (1885) — French author | ‘Les Misérables’, ‘The Hunchback of Notre-Dame’

📝 పోటీ పరీక్షలకు — Quick Reference (మే 22)

APPSC, TGPSC, UPSC, SSC, RRB, IBPS పరీక్షల్లో తరచుగా అడిగే అన్ని అంశాలు:

1. రాజారాం మోహన్ రాయ్ జ. = మే 22, 1772 | రాధానగర్ హుగ్లీ WB | Brahmo Samaj 1828 | సతీ నిర్మూలన 1829 | ‘Father of Modern India’ | మ. సెప్టెంబర్ 27, 1833 Bristol
2. షేర్ షా సూరి మ. = మే 22, 1545 | కళంజర్ కోట | బారూద్ | GT Road | రుపయా నాణె (40 పైసలు=1 రూపాయి)
3. జ్ఞానపీఠ అవార్డు స్థాపన = మే 22, 1961 | మొదటి అవార్డు 1965 | G. Sankara Kurup (Malayalam)
4. అగ్ని క్షిపణి 1వ పరీక్ష = మే 22, 1989 | Chandipur, Orissa | DRDO | IGMDP | Dr. APJ Abdul Kalam
5. అగ్ని క్షిపణి 2వ పరీక్ష = మే 22, 1992 | Chandipur | IRBM
6. E.A.S. ప్రసన్న జ. = మే 22, 1940 | Bangalore | 189 wkts 49 tests | Big Four | Arjuna 1968 | Padma Shri 1970
7. బ్రాబోర్న్ స్టేడియం పునాది = మే 22, 1936 | Lord Brabourne | Mumbai | CCI
8. రోహిణి గ్లైడర్ = మే 22, 1963 | కాన్పూర్ | HAL | తొలి విమానం
9. వీరప్పన్ సోదరుడు అర్జునన్ మ. = మే 22, 1993 | Karnataka STF | Operation Cocoon
10. జబల్‌పూర్ భూకంపం = మే 22, 1997 | 6.0 తీవ్రత | 40 మ. | 300+ గాయాలు | MP
11. H.D. దేవెగౌడ United Front నేత = మే 22, 1996 | 11వ Lok Sabha 1వ Session
12. సోనియా గాంధీ CWC President ప్రతిపాదన (నిరాకరణ) = మే 22, 1991
13. Valdivia భూకంపం = మే 22, 1960 | Chile | 9.5 Mw | ప్రపంచ అత్యంత శక్తిమంతమైన | 25 మీ సునామీ | 10 నిమిషాలు
14. Wright Brothers Patent = మే 22, 1906 | Patent No. 821,393 | Flying Machine
15. Pact of Steel = మే 22, 1939 | Germany (Hitler) + Italy (Mussolini) | Axis Powers | WWII
16. Ceylon → Sri Lanka = మే 22, 1972 | Democratic Socialist Republic | Sinhala ఏకైక భాష
17. Yemen ఏకీకరణ = మే 22, 1990 | North + South Yemen | Ali Abdullah Saleh | Unity Day
18. Good Friday Agreement Referendum = మే 22, 1998 | Ireland 94.39% | NI 71.12%
19. Pac-Man Testing = మే 22, 1980 | Shibuya, Tokyo | Namco
20. Rugby World Cup తొలి మ్యాచ్ = మే 22, 1987 | Auckland, NZ | NZ v/s Italy
21. Bosnia, Croatia, Slovenia UN = మే 22, 1992 | Yugoslavia విచ్ఛిన్నం తర్వాత
22. హాష్మ్‌పురా మారణకాండ = మే 22, 1987 | Meerut UP | PAC | 42 మ. | 2018 HC శిక్ష
23. Richard Wagner జ. = మే 22, 1813 | Leipzig | ‘The Ring Cycle’
24. Arthur Conan Doyle జ. = మే 22, 1859 | Edinburgh | Sherlock Holmes
25. Victor Hugo మ. = మే 22, 1885 | ‘Les Misérables’ రచయిత
26. వేటూరి సుందరరామ మూర్తి మ. = మే 22, 2010 | తెలుగు పాటల రచయిత
27. అంతర్జాతీయ జీవావరణ వైవిధ్య దినోత్సవం = మే 22 | UN | CBD

📊 సారాంశ పట్టిక — మే 22

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ) — Google Rich Snippets

Q1: రాజారాం మోహన్ రాయ్ ఎప్పుడు జన్మించారు? అత్యంత ముఖ్యమైన వివరాలు?

రాజారాం మోహన్ రాయ్ మే 22, 1772 నాడు పశ్చిమ బెంగాల్ హుగ్లీ జిల్లా రాధానగర్ గ్రామంలో జన్మించారు. 1828లో Brahmo Sabha (Brahmo Samaj) స్థాపించారు. 1829లో Lord William Bentinck సహాయంతో సతీ సహగమనాన్ని నిర్మూలించారు. ‘Father of Modern India’, ‘Father of Indian Renaissance’, ‘Father of Bengali Prose’ బిరుదులు పొందారు. సెప్టెంబర్ 27, 1833 నాడు Bristol, England లో మరణించారు.

Q2: Valdivia భూకంపం ఏమిటి? ఎందుకు ముఖ్యమైనది?

మే 22, 1960 నాడు Chile లోని Valdivia లో 9.4–9.6 Mw (9.5 అంటారు) తీవ్రత భూకంపం సంభవించింది. ఇది మానవ చరిత్రలో రికార్డు చేయబడిన అత్యంత శక్తిమంతమైన భూకంపం. 25 మీటర్ల ఎత్తు సునామీ Hawaii, Japan, Philippines వరకు నష్టాన్ని చేరవేసింది. 10 నిమిషాల వ్యవధి | 1,000–6,000 మరణాలు.

Q3: జ్ఞానపీఠ అవార్డు ఏమిటి? ఎప్పుడు స్థాపించారు?

జ్ఞానపీఠ అవార్డు మే 22, 1961 నాడు స్థాపించబడింది. భారతీయ సాహిత్యంలో అత్యున్నత పురస్కారం. భారత 8వ Schedule లో ఉన్న ఏ భాషలోనైనా సృజనాత్మక రచన చేసిన భారతీయ పౌరుడికి ఇస్తారు. మొదటి అవార్డు 1965లో G. Sankara Kurup కు (Malayalam). నగదు: రూ.11 లక్షలు + వాగీశ్వరీ మూర్తి + citation.

Q4: Ceylon Sri Lanka గా ఎప్పుడు మారింది?

మే 22, 1972 నాడు Ceylon అధికారికంగా ‘Democratic Socialist Republic of Sri Lanka’ గా పేరు మార్చుకుంది. Sinhala ఏకైక అధికారిక భాషగా, Buddhism అగ్రస్థాన మతంగా నిర్ణయించారు. ఈ మార్పులు తమిళ మైనారిటీతో వివాదాలకు దారితీసి 1983 అంతర్యుద్ధ బీజం వేశాయి.

Q5: అగ్ని క్షిపణి మొదటి పరీక్ష ఎప్పుడు?

అగ్ని (Agni) IRBM క్షిపణి మొదటి విజయవంతమైన పరీక్ష మే 22, 1989 నాడు ఒడిశాలోని చందీపూర్ (Chandipur) నుండి జరిగింది. DRDO IGMDP (Integrated Guided Missile Development Programme) కింద Dr. APJ Abdul Kalam నేతృత్వంలో అభివృద్ధి చేశారు. 1992లో రెండవ పరీక్ష కూడా మే 22 నాడే జరిగింది.

Q6: Yemen ఏకీకరణ ఎప్పుడు జరిగింది?

మే 22, 1990 నాడు North Yemen (Yemen Arab Republic) మరియు South Yemen (People’s Democratic Republic of Yemen) అధికారికంగా విలీనమై Republic of Yemen ఏర్పాటైంది. Ali Abdullah Saleh మొదటి అధ్యక్షుడు. మే 22 Yemen National Unity Day.

Q7: శ్రీపాద్ అమృత్ దాంగే ఎవరు?

శ్రీపాద్ అమృత్ దాంగే భారత కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ (CPI) సంస్థాపక సభ్యులలో ఒకరు. భారత కార్మిక ఉద్యమంలో అత్యంత ముఖ్యమైన వామపక్ష నేత. మే 22, 1991 నాడు మరణించారు.

✅ ముగింపు

మే 22 — రాజారాం మోహన్ రాయ్ జన్మదినం (1772), షేర్ షా సూరి మరణం (1545), జ్ఞానపీఠ అవార్డు స్థాపన (1961), అగ్ని క్షిపణి పరీక్ష (1989), జబల్‌పూర్ భూకంపం (1997) — భారత చరిత్రలో మరపురాని ఘటనలు. ప్రపంచ చరిత్రలో Valdivia భూకంపం (1960 — ప్రపంచ అత్యంత శక్తిమంతమైన), Wright Brothers Patent (1906), Pact of Steel (1939), Ceylon→Sri Lanka (1972), Yemen ఏకీకరణ (1990), Good Friday Agreement (1998) — ఇవన్నీ మే 22 నాటి చారిత్రక ఘట్టాలు. అంతర్జాతీయ జీవావరణ వైవిధ్య దినోత్సవం కూడా ఈ రోజే.

APPSC, TGPSC, UPSC, SSC, RRB, IBPS పరీక్షలకు సన్నద్ధమవుతున్న అభ్యర్థులు రాజారాం మోహన్ రాయ్, షేర్ షా సూరి (రుపయా), జ్ఞానపీఠ, అగ్ని క్షిపణి, Valdivia భూకంపం (9.5), Ceylon→Sri Lanka, Yemen ఏకీకరణ అంశాలు జాగ్రత్తగా నోట్ చేసుకోండి. ప్రతి రోజు ఉదయం 6:00 AM కి srmtutors.in సందర్శించండి.

─── srmtutors.in | Telugu Competitive Exam Preparation ───