Today in History Telugu | May 16, అంతర్జాతీయ కాంతి దినోత్సవం, సిక్కిమ్ రాష్ట్ర దినోత్సవం.
మే 16 నాటి ప్రపంచ & భారత చారిత్రక సంఘటనలు తెలుగులో ,సిక్కిమ్ భారత్లో విలీనం, వాజ్పేయి 13 రోజుల PM, కేబినెట్ మిషన్ ప్లాన్, తొలి Oscar, LASER, జున్కో తబేయి, వార్సా ఘెట్టో, సాంస్కృతిక విప్లవం — APPSC TGPSC UPSC SSC Daily GK.
📅 మే 16 — చరిత్రలో ఈ రోజు
Today in History Telugu | May 16 చారిత్రక సంఘటనలు
💡 అంతర్జాతీయ కాంతి దినోత్సవం (International Day of Light — UNESCO)
APPSC • TGPSC • UPSC • SSC • RRB • IBPS పోటీ పరీక్షలకు అత్యంత ఉపయోగకరం
| 🌟 మే 16 — ప్రత్యేక దినాలు 💡 అంతర్జాతీయ కాంతి దినోత్సవం (International Day of Light) — UNESCO | 1960లో LASER ఆవిష్కరణ జ్ఞాపకార్థం 🦋 అంతర్జాతీయ జీవావరణ దినోత్సవం (Biosphere Day) సిక్కిమ్ రాష్ట్ర దినోత్సవం (Sikkim Statehood Day) — మే 16, 1975 🎬 Academy Awards (Oscars) Day — మే 16, 1929న తొలి Oscars జరిగాయి |
🔍 Introduction
మే 16 తేదీ భారత చరిత్రలో, ప్రపంచ చరిత్రలో అసాధారణ ప్రాముఖ్యత కలిగిన రోజు. 1975లో హిమాలయ రాజ్యం సిక్కిమ్ భారత్లో 22వ రాష్ట్రంగా విలీనమైంది.
1946లో బ్రిటిష్ కేబినెట్ మిషన్ ప్లాన్ ప్రకటించబడింది — స్వాతంత్ర్యానికి మార్గం తెరిచింది. 1996లో అటల్ బిహారీ వాజ్పేయి 10వ ప్రధాని అయ్యారు (13 రోజులు మాత్రమే).
ప్రపంచ చరిత్రలో 1929లో తొలి Oscars, 1943లో వార్సా ఘెట్టో ఉద్యమ పతనం, 1960లో మొదటి LASER ప్రదర్శన, 1966లో చైనా సాంస్కృతిక విప్లవం, 1975లో జున్కో తబేయి ఎవరెస్ట్ అధిరోహణ — అన్నీ మే 16 నాటి చారిత్రక ఘటనలే. APPSC, TGPSC, UPSC, SSC, RRB పరీక్షార్థులకు ఈ సమగ్ర వ్యాసం అమూల్యమైన సంపద.
🌍 ప్రపంచ చరిత్రలో మే 16 — ముఖ్య సంఘటనలు
👑 1. 1770 — మేరీ అంటోయినెట్ వివాహం — ఫ్రాన్స్ & ఆస్ట్రియా కూటమి
మే 16, 1770 నాడు 14 సంవత్సరాల ఆస్ట్రియన్ యువరాణి మేరీ అంటోయినెట్ (Marie Antoinette) 15 సంవత్సరాల ఫ్రాన్స్ యువరాజు లూయీ XVI ని వివాహమాడారు. వెర్సైల్స్ రాజప్రాసాదంలో వైభవంగా జరిగిన ఈ వివాహం ఫ్రాన్స్-ఆస్ట్రియా మైత్రిని పటిష్ఠపరిచింది. తర్వాత ఈ జంట ఫ్రెంచ్ విప్లవంలో (1789) తలలు నరికివేయబడ్డారు — ‘Let them eat cake’ అని తప్పుగా ఆపాదించిన ఉక్తికి ప్రసిద్ధి.
🗺️ 2. 1801 — విలియం H. సెవార్డ్ జన్మదినం — అలాస్కా కొనుగోలు
మే 16, 1801 నాడు న్యూయార్క్లో జన్మించిన విలియం H. సెవార్డ్ అమెరికా 1861–69 విదేశాంగ మంత్రిగా పనిచేశారు. 1867లో రష్యా నుండి అలాస్కాను కేవలం $7.2 మిలియన్ (సుమారు రూ.2 పైసలు/ఎకరం)కు కొనుగోలు చేయడం ఆయన అత్యంత వివాదాస్పద మరియు దూరదర్శిత్వపూరితమైన నిర్ణయం. మొదట ‘సెవార్డ్స్ ఫోలీ’ అని హేళన చేసిన ఈ కొనుగోలు తర్వాత అమెరికా చరిత్రలో అత్యుత్తమ ఒప్పందంగా నిలిచింది.
📌 పరీక్ష: అలాస్కా కొనుగోలు = 1867 | విలియం సెవార్డ్ | $7.2 మిలియన్ | రష్యా నుండి — SSC, UPSC.
💰 3. 1866 — అమెరికన్ నికెల్ నాణే ప్రకటన
మే 16, 1866 నాడు అమెరికా కాంగ్రెస్ 5 సెంట్ల ‘నికెల్’ నాణేను (Nickel Coin) నిర్మించే చట్టాన్ని ఆమోదించింది. నికెల్ మరియు రాగి కలయికతో తయారైన ఈ నాణే ‘Shield Nickel’ అని పిలువబడింది. నేటికీ అమెరికన్ కరెన్సీలో భాగంగా ఉంది.
⚖️ 4. 1868 — ఆండ్రూ జాన్సన్ అభిశంసన విచారణ — అమెరికా
మే 16, 1868 నాడు అమెరికా సెనేట్లో అధ్యక్షుడు ఆండ్రూ జాన్సన్ అభిశంసన విచారణ (Impeachment Trial)లో తొలి కీలక ఓటు జరిగింది. జాన్సన్ అన్ని ఆరోపణల నుండి నిర్దోషిగా విడుదలయ్యారు — ఒక్క ఓటు వ్యత్యాసంతో (35-19; మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీ కావాలి). అమెరికా అభిశంసన చరిత్రలో ఇది మొదటి మరియు ఉత్కంఠభరితమైన ఘట్టం.
📌 పరీక్ష: ఆండ్రూ జాన్సన్ = అమెరికా అధ్యక్షుడు అభిశంసించబడిన తొలివారిలో ఒకరు | మే 16, 1868 | నిర్దోషి | 35-19 ఓటు — UPSC, SSC.
🎶 5. 1888 — గ్రామఫోన్ తొలి ప్రదర్శన — ఎమిల్ బెర్లినర్
మే 16, 1888 నాడు జర్మన్-అమెరికన్ ఆవిష్కర్త ఎమిల్ బెర్లినర్ (Emile Berliner) ఫిలడెల్ఫియాలోని ఫ్రాంక్లిన్ ఇన్స్టిట్యూట్లో తొలిసారి గ్రామఫోన్ (Gramophone)ను ప్రదర్శించారు. పొడుచుకువచ్చిన (convex) చదునైన డిస్క్ రికార్డులు ఉపయోగించిన ఈ పరికరం ఆధునిక ఆడియో పరిశ్రమ పునాది — LP రికార్డు నుండి CD వరకు ఈ వారసత్వం.
📌 పరీక్ష: గ్రామఫోన్ = Emile Berliner | మే 16, 1888 | ఫ్రాంక్లిన్ ఇన్స్టిట్యూట్ | ఫ్లాట్ డిస్క్ రికార్డు — General Science GK.
✈️ 6. 1919 — మొదటి అట్లాంటిక్ వాయు దాటుడు
మే 16, 1919 నాడు అమెరికన్ నావికా అధికారి ఆల్బర్ట్ కషింగ్ రీడ్ (Albert Cushing Read) న్యూయార్క్ స్టేట్ నుండి పోర్చుగల్లోని లిస్బన్ వరకు Curtiss NC-4 ఫ్లయింగ్ బోట్లో తొలి అట్లాంటిక్ మహాసముద్ర దాటుడు ప్రారంభించారు. 19 రోజులు పట్టిన ఈ యాత్ర విమాన చరిత్రలో మైలురాయి. (తర్వాత 1927లో చార్లెస్ లిండ్బెర్గ్ నిరంతర దాటుడు చేశారు.)
📌 పరీక్ష: తొలి అట్లాంటిక్ వాయు దాటుడు = మే 16, 1919 | Albert Read | Curtiss NC-4 | NY → Lisbon — Aviation History.
🏆 7. 1929 — తొలి Academy Awards (Oscars) — చలన చిత్ర చరిత్రలో మైలురాయి
మే 16, 1929 నాడు హాలీవుడ్లోని రూజ్వెల్ట్ హోటల్ ‘బ్లాజమ్ రూమ్’లో సుమారు 270 మంది సాక్షిగా తొలి Academy Awards (Oscars) అందజేయబడ్డాయి. Douglas Fairbanks Sr. అధ్యక్షత వహించిన ఈ 15 నిమిషాల వేడుకలో:
• ఉత్తమ చిత్రం (Outstanding Picture): ‘Wings’ (1927)
• ఉత్తమ నటుడు (Best Actor): Emil Jannings
• ఉత్తమ నటి (Best Actress): Janet Gaynor
ఇప్పుడు ప్రపంచంలోనే అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మక చలన చిత్ర పురస్కార వేడుకగా మారిన Oscars ఏటా లక్షలాది మంది చూస్తారు.
📌 పరీక్ష: తొలి Oscars = మే 16, 1929 | Roosevelt Hotel, Hollywood | Wings (Best Picture) | Emil Jannings (Actor) | Janet Gaynor (Actress) — General Knowledge, SSC, APPSC.
🍎 8. 1939 — అమెరికా తొలి Food Stamp కార్యక్రమం
మే 16, 1939 నాడు అమెరికాలో న్యూయార్క్లోని రోచెస్టర్లో మొట్టమొదటి ఫెడరల్ ఫుడ్ స్టాంప్ (Food Stamp) కార్యక్రమం ప్రారంభమైంది. గ్రేట్ డిప్రెషన్ కాలంలో పేద కుటుంబాలకు ఆహారం అందించడానికి రూపొందించిన ఈ పథకం నేడు SNAP (Supplemental Nutrition Assistance Program) గా పరిణమించి కోట్లాది అమెరికన్లకు సేవ చేస్తోంది.
✡️ 9. 1943 — వార్సా ఘెట్టో ఉద్యమ పతనం — నాజీ దురాక్రమణ
మే 16, 1943 నాడు నాజీ జర్మనీ సైన్యం నెల రోజులపాటు సాగిన వార్సా ఘెట్టో ఉద్యమం (Warsaw Ghetto Uprising)ను అణచివేసింది. Mordecai Anielewicz నేతృత్వంలోని యూదు ఫైటింగ్ ఆర్గనైజేషన్ (ZOB) Treblinka నిర్మూలన శిబిరానికి బహిష్కరించడాన్ని నిరోధించడానికి వీరోచితంగా పోరాడింది. చివరి మిగిలిన సినగాగ్ పేల్చివేయబడింది; 40,000 కంటే ఎక్కువ మంది యూదులు హతమార్చబడ్డారు లేదా బహిష్కరించబడ్డారు. హోలోకాస్ట్ చరిత్రలో అత్యంత సంఘటిత ప్రతిఘటన.
📌 పరీక్ష: వార్సా ఘెట్టో ఉద్యమ పతనం = మే 16, 1943 | Mordecai Anielewicz | ZOB | Treblinka | నాజీ | Holocaust — UPSC World History.
🎬 10. 1944 — నీలాండ్ సోదరులు — ‘Saving Private Ryan’ నిజజీవిత స్ఫూర్తి
మే 16, 1944 నాడు టెక్నికల్ సార్జెంట్ ఎడ్వర్డ్ నీలాండ్ బర్మాపై B-25 విమాన సంఘటనలో మరణించినట్లు భావించారు. రెండు వారాల తర్వాత జూన్ 6 (D-Day)న సోదరుడు రాబర్ట్ నార్మాండీలో మరణించారు; తర్వాతి రోజు మరో సోదరుడు ప్రెస్టన్ యుటా బీచ్లో మరణించారు. నాలుగవ సోదరుడు ఫ్రెడెరిక్ను సురక్షితంగా ఇంటికి పంపించారు. ఈ కుటుంబ త్యాగం స్పీల్బెర్గ్ చిత్రం ‘Saving Private Ryan’ (1998)కు స్ఫూర్తి.
📌 పరీక్ష: ‘Saving Private Ryan’ నిజ జీవిత స్ఫూర్తి = నీలాండ్ సోదరులు | మే 16, 1944 — Film History / WWII.
🤸 11. 1955 — ఒల్గా కోర్బట్ జన్మదినం — జిమ్నాస్టిక్స్ మహారాణి
మే 16, 1955 నాడు బెలారస్లో జన్మించిన ఒల్గా కోర్బట్ (Olga Korbut) 1972 మ్యూనిక్ ఒలింపిక్స్లో మూడు స్వర్ణ పతకాలు గెలుచుకుని ప్రపంచాన్ని ముగ్ధపరిచారు. ఆమె చేసిన వెనక్కి సొమర్సాల్ట్ మూవ్మెంట్ ‘కోర్బట్ ఫ్లిప్’గా ప్రసిద్ధి పొంది జిమ్నాస్టిక్స్లో విప్లవం తెచ్చింది.
📌 పరీక్ష: ఒల్గా కోర్బట్ జ. = మే 16, 1955 | 1972 Munich Olympics | 3 Gold | Belarus | ‘Korbut Flip’ — Sports GK.
🔬 12. 1960 — మొదటి LASER ప్రదర్శన — Theodore Maiman
మే 16, 1960 నాడు అమెరికన్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త థియోడోర్ మైమాన్ (Theodore Maiman) కాలిఫోర్నియాలోని హ్యూస్ రీసెర్చ్ లేబొరేటరీస్లో మొట్టమొదటి పనిచేసే LASER (Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation)ను ప్రదర్శించారు. Ruby Crystal LASER అని పిలువబడిన ఈ పరికరం మొదటి కాంతి కిరణం విడుదల చేసింది. నేడు LASER సర్జరీ, ఇంటర్నెట్ ఫైబర్ కేబుల్, బార్కోడ్ స్కానర్, DVD, మిలిటరీ అస్త్రాలు — అన్నింటిలో అనివార్యం. UNESCO ఈ రోజు జ్ఞాపకార్థం మే 16ను ‘అంతర్జాతీయ కాంతి దినోత్సవం’గా ప్రకటించింది.
📌 పరీక్ష: మొదటి LASER = మే 16, 1960 | Theodore Maiman | Hughes Research Labs | Ruby Crystal LASER | UNESCO International Day of Light — UPSC, SSC, Science GK.
🇰🇷 13. 1961 — దక్షిణ కొరియాలో సైనిక తిరుగుబాటు — పార్క్ చుంగ్-హీ
మే 16, 1961 నాడు జనరల్ పార్క్ చుంగ్-హీ (Park Chung-Hee) సైనిక నేతృత్వంలో దక్షిణ కొరియాలో తిరుగుబాటు జరిగింది. రెండవ గణతంత్రం అంతమైంది; జాతీయ అసెంబ్లీ రద్దు చేయబడింది; రాజకీయ కార్యకలాపాలపై నిషేధం విధించారు. 1979 వరకు పరిపాలించిన పార్క్ ‘హాన్ గాంగ్ ఆర్థిక అద్భుతం’కు పునాది వేశారు — ఆయన హత్య తర్వాత కూడా ఈ అంశం వివాదాస్పదంగా ఉంది.
📌 పరీక్ష: దక్షిణ కొరియా తిరుగుబాటు = మే 16, 1961 | Park Chung-Hee | 2వ గణతంత్రం రద్దు — World GK.
🔴 14. 1966 — చైనా సాంస్కృతిక విప్లవం ప్రారంభం — మావో జెడాంగ్
మే 16, 1966 నాడు చైనా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ‘మే 16 నోటిఫికేషన్’ జారీ చేసింది — మావో జెడాంగ్ ప్రారంభించిన సాంస్కృతిక విప్లవం (Cultural Revolution)కు అధికారిక ప్రారంభం. ‘పాల్బోట్ అంశాలు’, ‘పెట్టుబడిదారులు’, ‘సంప్రదాయవాదులు’ను నిర్మూలించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న ఈ రాజకీయ ఉద్యమం 10 సంవత్సరాలు (1966–76) సాగింది. కోట్లాది మంది కష్టాలకు గురయ్యారు; సాంస్కృతిక, విద్యా వ్యవస్థలు ధ్వంసమయ్యాయి.
📌 పరీక్ష: చైనా సాంస్కృతిక విప్లవం = మే 16, 1966 | మావో జెడాంగ్ | ‘May 16 Notification’ | 1966–1976 | 10 సంవత్సరాలు — UPSC, APPSC World History.
🎵 15. 1966 — Beach Boys ‘Pet Sounds’ ఆల్బమ్ విడుదల
మే 16, 1966 నాడే అమెరికన్ రాక్ గ్రూప్ The Beach Boys వారి అత్యుత్తమ ఆల్బమ్ ‘Pet Sounds’ విడుదలైంది. Brian Wilson సృజించిన ఈ ఆల్బమ్ అపురూపమైన సంగీత ఒర్కెస్ట్రేషన్, జీవిత పరిక్వతపై బాధాకరమైన ఆత్మపరీక్ష కలిగి ఉంది. The Beatles రాల్ మేక్కార్ట్నీ ఈ ఆల్బమ్ను ‘అన్ని కాలాల అత్యుత్తమం’గా పిలిచారు. రాక్ సంగీత చరిత్రలో మైలురాయి.
🏔️ 16. 1975 — జున్కో తబేయి — ఎవరెస్ట్ శిఖరం చేరిన మొదటి మహిళ
మే 16, 1975 నాడు జపాన్కు చెందిన జున్కో తబేయి (Junko Tabei) నేపాల్కు చెందిన అంగ్ Tsering తోడుగా ఎవరెస్ట్ శిఖరాన్ని అధిరోహించిన ప్రపంచ తొలి మహిళగా చరిత్ర సృష్టించారు. 1953లో సర్ ఎడ్మండ్ హిలరీ, టెన్జింగ్ నోర్గే మొదటిసారి చేరిన 22 సంవత్సరాల తర్వాత ఈ విజయం. Japan Ladies Climbing Club బృందం తరఫున ఈ సాహసం చేసిన తబేయి మే 4న హిమపాతంలో గాయపడ్డప్పటికీ వదల్లేదు. ‘పర్వతాలు జయించడం కాదు, తనను తాను జయించడమే గుర్తింపు’ అని ఆమె అన్నారు.
📌 పరీక్ష: ఎవరెస్ట్ జయించిన తొలి మహిళ = జున్కో తబేయి (జపాన్) | మే 16, 1975 | అంగ్ Tsering తోడు | 22 సంవత్సరాల తర్వాత హిలరీ/నోర్గే తర్వాత — APPSC, TGPSC, UPSC.
🏀 17. 1980 — మ్యాజిక్ జాన్సన్ NBA ఛాంపియన్షిప్ — అద్భుత ప్రదర్శన
మే 16, 1980 నాడు LA Lakers పాయింట్ గార్డ్ ఎర్వీన్ ‘మ్యాజిక్’ జాన్సన్ గాయపడిన Kareem Abdul-Jabbar స్థానంలో Centre పొజిషన్లో ఆడి Philadelphia 76ers పై 42 పాయింట్లు చేసి Lakers ను 1972 తర్వాత మొదటిసారి NBA ఛాంపియన్షిప్కు నడిపించారు. NBA ఫైనల్స్ MVP కూడా అయ్యారు. క్రీడా చరిత్రలో మరపురాని ప్రదర్శన.
🛩️ 18. 1986 — ‘Top Gun’ విడుదల — టామ్ క్రూజ్ అంతర్జాతీయ స్టార్
మే 16, 1986 నాడు యాక్షన్ బ్లాక్బస్టర్ ‘Top Gun’ అమెరికా థియేటర్లలో విడుదలైంది. టోని స్కాట్ దర్శకత్వంలో టామ్ క్రూజ్ నటించిన ఈ చిత్రం $176 మిలియన్లు వసూలు చేసి కేవలం $15 మిలియన్ పెట్టుబడితో తయారైంది. అమెరికన్ Naval aviation పై ఆసక్తిని పెంచిన ఈ చిత్రం 2022లో ‘Top Gun: Maverick’ సీక్వెల్ కూడా రికార్డులు సృష్టించింది.
📻 19. 1991 — క్వీన్ ఎలిజబెత్ II అమెరికా కాంగ్రెస్ ప్రసంగం
మే 16, 1991 నాడు బ్రిటన్ రాణి ఎలిజబెత్ II అమెరికా కాంగ్రెస్ను ఉద్దేశించి ప్రసంగించారు. బ్రిటిష్ రాజ్యాధినేత కాంగ్రెస్కు చేసిన చారిత్రక ప్రసంగం ఇది. ప్రచ్ఛన్న యుద్ధానంతర ప్రపంచంలో ‘ప్రత్యేక సంబంధం’ (Special Relationship) పటిష్ఠతకు నిదర్శనం.
⚕️ 20. 1997 — క్లింటన్ టస్కెగీ ప్రయోగానికి క్షమాపణ
మే 16, 1997 నాడు అమెరికా అధ్యక్షుడు బిల్ క్లింటన్ ప్రసిద్ధమైన మరియు అపఖ్యాతి పాలైన 40 సంవత్సరాల టస్కెగీ సిఫిలిస్ ప్రయోగానికి (Tuskegee Syphilis Experiment, 1932–72) అధికారికంగా క్షమాపణ చేశారు. ప్రభుత్వ శాస్త్రవేత్తలు 399 మంది నల్లజాతి పురుషులకు చికిత్స లభించే సిఫిలిస్ ఉండి కూడా ఉద్దేశపూర్వకంగా చికిత్స నిరాకరించి పరిశోధన నిర్వహించారు. అమెరికన్ వైద్య నైతికత చరిత్రలో అంధకారమైన అధ్యాయం.
📌 పరీక్ష: Tuskegee Syphilis Experiment = 1932–72 | 399 మంది నల్లజాతి | Clinton క్షమాపణ మే 16, 1997 — Ethics, Human Rights.
🇫🇷 21. 2007 — నికోలస్ సర్కోజీ ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడుగా
మే 16, 2007 నాడు నికోలస్ సర్కోజీ (Nicolas Sarkozy) ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడిగా పదవిని స్వీకరించారు. Ségolène Royal పై 53.1% – 46.9% మెజారిటీతో గెలుపొందిన ఆయన ఒక పదవీ కాలం (2007–12) పాలించి ఫ్రాంకోయిస్ హొలాండ్కు ఓడారు.
🏛️ 22. 2019 — I.M. పేయి మరణం — ప్రపంచ ప్రసిద్ధ వాస్తుశిల్పి
మే 16, 2019 నాడు చైనీస్-అమెరికన్ వాస్తుశిల్పి I.M. పేయి (Ieoh Ming Pei) 102 సంవత్సరాల వయసులో మరణించారు. లూవ్రే మ్యూజియం గ్లాస్ పిరమిడ్ (పారిస్), నేషనల్ గ్యాలరీ ఆఫ్ ఆర్ట్ (వాషింగ్టన్ D.C.), హాంకాంగ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ చైనా టవర్ వంటి నగర నిర్మాణాలకు ప్రసిద్ధి. ఆర్కిటెక్చర్ ‘Pritzker Prize’ (1983) గ్రహీత.
📌 పరీక్ష: I.M. పేయి = Pritzker Prize 1983 | లూవ్రే పిరమిడ్ | మరణం మే 16, 2019 | వయసు 102 — Art & Architecture GK.
🇮🇳 భారత చరిత్రలో మే 16 — ముఖ్య సంఘటనలు
📜 1. 1946 — కేబినెట్ మిషన్ ప్లాన్ — స్వాతంత్ర్యానికి మార్గం
మే 16, 1946 నాడు గాంధీజీ ‘కేబినెట్ మిషన్ ప్లాన్’ (Cabinet Mission Plan)ను ప్రకటించారు. బ్రిటిష్ ప్రధాని క్లెమెంట్ అట్లీ ఆదేశాల మేరకు మూడు మంది బ్రిటిష్ కేబినెట్ మంత్రులు — లార్డ్ పెతిక్-లారెన్స్ (India Secretary of State), సర్ స్టాఫోర్డ్ క్రిప్స్ (Board of Trade), A.V. అలెగ్జాండర్ (First Lord of Admiralty) — మరియు వైస్రాయ్ లార్డ్ వేవెల్ కలిసి ఈ ప్రణాళికను ప్రకటించారు.
కేబినెట్ మిషన్ ప్లాన్ ముఖ్యాంశాలు:
• పాకిస్తాన్ సృష్టి తిరస్కరించబడింది — అవిభక్త భారత్ పరిరక్షణ
• మూడు-అంచెల కూటమి (Three-tier federation): కేంద్రం — ప్రావిన్సుల సమూహాలు — ప్రావిన్సులు
• Group A (హిందూ మెజారిటీ), Group B (వాయవ్య ముస్లిం మెజారిటీ), Group C (తూర్పు ముస్లిం మెజారిటీ)
• రక్షణ, విదేశాంగ, సమాచారం మాత్రమే కేంద్రానికి
కాంగ్రెస్ మరియు ముస్లిం లీగ్ రెండూ మొదట అంగీకరించినా, విభేదాల కారణంగా ప్లాన్ విఫలమైంది. చివరికి దేశ విభజన (1947) జరిగింది.
📌 పరీక్ష: కేబినెట్ మిషన్ ప్లాన్ = మే 16, 1946 | Lord Pethick-Lawrence, Stafford Cripps, A.V. Alexander | పాకిస్తాన్ నిరాకరణ | 3-tier Federation — UPSC, APPSC, TGPSC అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం.
🏔️ 2. 1975 — సిక్కిమ్ విలీనం — భారత్ 22వ రాష్ట్రం
మే 16, 1975 నాడు హిమాలయ రాజ్యం సిక్కిమ్ (Sikkim) అధికారికంగా భారత్లో 22వ రాష్ట్రంగా విలీనమైంది. 17వ శతాబ్దం నుండి ఉన్న Chogyal రాజ వంశ పాలన సమాప్తమైంది.
సిక్కిమ్ విలీన క్రమం:
• 1642: ఫుంట్సోగ్ నంగ్యాల్ Chogyal రాజుగా పట్టాభిషేకం — రాజ వంశం ప్రారంభం
• 1890: బ్రిటిష్ Protectorate అయింది — Darjeeling, Terai బ్రిటిష్కు
• 1947: స్వతంత్ర భారత్ Protectorate — రక్షణ, విదేశాంగ, సమాచారం భారత్ పరం
• 1973–74: వ్యతిరేక ప్రదర్శనలు; అస్థిరత; RAW పాత్ర
• 1975 ఏప్రిల్ 14: రెఫరెండమ్ — 97% మంది భారత్లో విలీనానికి ఆమోదం
• 1975 ఏప్రిల్ 26: పార్లమెంట్ 36వ రాజ్యాంగ సవరణ ఆమోదం
• 1975 మే 15: రాష్ట్రపతి రత్ పూర్తి
• 1975 మే 16: సిక్కిమ్ అధికారికంగా 22వ రాష్ట్రం; కాజీ లెండప్ డోర్జీ తొలి CM
చైనా మొదట వ్యతిరేకించింది; 2003లో వాజ్పేయి హయాంలో చైనా సిక్కిమ్ను భారత భాగంగా అంగీకరించింది.
📌 పరీక్ష: సిక్కిమ్ = భారత 22వ రాష్ట్రం | మే 16, 1975 | 36వ రాజ్యాంగ సవరణ | తొలి CM = కాజీ లెండప్ డోర్జీ | రెఫరెండమ్ 97% | చైనా అంగీకారం 2003 — APPSC, TGPSC, UPSC అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం.
⚖️ 3. సిక్కిమ్ హైకోర్ట్ స్థాపన — గాంగ్టాక్
సిక్కిమ్ రాష్ట్రం ఏర్పాటుతో గాంగ్టాక్ (Gangtok)లో సిక్కిమ్ హైకోర్ట్ స్థాపించబడింది. ఇది భారత్లోని చిన్న హైకోర్టులలో ఒకటి. సిక్కిమ్ రాజ్యాంగ ప్రక్రియ పూర్తి అవడానికి చిహ్నం.
📌 పరీక్ష: సిక్కిమ్ హైకోర్ట్ = గాంగ్టాక్ | సిక్కిమ్ విలీనం తర్వాత — APPSC, TGPSC.
🏛️ 4. 1996 — వాజ్పేయి — 13 రోజుల ప్రధాని
మే 16, 1996 నాడు అటల్ కృష్ణ బిహారీ వాజ్పేయి (Atal Bihari Vajpayee) భారత 10వ ప్రధాని (10th Prime Minister)గా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. 1996 లోక్సభ ఎన్నికల్లో ఏ పార్టీకీ స్పష్టమైన మెజారిటీ రాలేదు. BJP 161 స్థానాలతో అతిపెద్ద ఒంటరి పార్టీ అయినా, మెజారిటీ నిరూపించడంలో విఫలం కావడంతో — మే 28, 1996 (సాంకేతికంగా జూన్ 1, 1996)న రాజీనామా. కేవలం 13 రోజులు మాత్రమే PM గా ఉన్న వాజ్పేయి 1999లో తిరిగి PM అయ్యారు.
📌 పరీక్ష: వాజ్పేయి = 10వ PM | మే 16, 1996 నుండి మే 28, 1996 | 13 రోజులు | BJP | అధ్యక్షుడు శంకర్ దయాల్ శర్మ ఆహ్వానం — APPSC, TGPSC, SSC అత్యంత ముఖ్యమైన ప్రశ్న.
⚖️ 5. TADA చట్టం పొడిగింపు నిరాకరణ
మే 16 నాడు భారత ప్రభుత్వం TADA (Terrorist and Disruptive Activities (Prevention) Act, 1987)ను పొడిగించకూడదని నిర్ణయించింది. 1994–95లో ప్రభావం కోల్పోయిన ఈ చట్టం తీవ్రవాదుల పట్ల కఠినంగా ఉపయోగించబడినా మానవ హక్కుల ఉల్లంఘన ఆందోళనలు పెరిగాయి. తర్వాత POTA (Prevention of Terrorism Act) తెచ్చారు.
📌 పరీక్ష: TADA = Terrorist and Disruptive Activities Prevention Act | 1987 | పొడిగింపు నిరాకరణ మే 16 | తర్వాత POTA — APPSC, TGPSC, Law GK.
🎬 6. ఫాని ముజుందార్ మరణం — చలన చిత్ర దర్శకుడు
మే 16న ఫాని ముజుందార్ (Phani Mujumdar), అనుభవ సంపన్నుడైన బెంగాలీ చలన చిత్ర నిర్మాత మరియు దర్శకుడు మరణించారు. భారత చలన చిత్ర పరిశ్రమలో ఆయన చేసిన కృషి అతుల్యమైనది.
🗳️ 7. 1996 — సోనియా గాంధీ PM నామినేషన్ వ్యతిరేకత
మే 16, 1996 తర్వాత వచ్చిన రాజకీయ పరిణామాల్లో — వాజ్పేయి రాజీనామా, దేవెగౌడ ప్రభుత్వం అనంతర కాలంలో కాంగ్రెస్ పార్టీలో సోనియా గాంధీకి PM అభ్యర్థిత్వంపై వివాదం చెలరేగింది. ఇది 1998–99 రాజకీయ పరిణామాలకు దారితీసింది.
| 🏔️ సిక్కిమ్ స్పాట్లైట్ — పరీక్షల్లో తప్పక వచ్చే అన్ని వివరాలు 22వ రాష్ట్రం: మే 16, 1975 రాజధాని: గాంగ్టాక్ (Gangtok) | అతి చిన్న జనాభా రాష్ట్రం 36వ రాజ్యాంగ సవరణ: ఏప్రిల్ 26, 1975 | రాష్ట్రపతి ఆమోదం: మే 15, 1975 రెఫరెండమ్: ఏప్రిల్ 14, 1975 | 97% మంది విలీనానికి ఆమోదం చివరి Chogyal: పాల్డెన్ థొండప్ నంగ్యాల్ | అమెరికన్ భార్య Hope Cooke తొలి CM: కాజీ లెండప్ డోర్జీ చైనా అంగీకారం: 2003 | వాజ్పేయి హయాంలో అజిత్ డోవల్ (NSA) పాత్ర: 1975లో IPS అధికారిగా సిక్కిమ్ ఆపరేషన్లో పాల్గొన్నారు సిక్కిమ్ రాష్ట్ర దినోత్సవం: మే 16 |
| 🏛️ వాజ్పేయి స్పాట్లైట్ — మే 16, 1996 — పరీక్షల్లో తప్పక వచ్చే అన్ని వివరాలు అటల్ బిహారీ వాజ్పేయి = భారత 10వ ప్రధాన మంత్రి పదవీ స్వీకారం: మే 16, 1996 | రాజీనామా: మే 28, 1996 (13 రోజులు మాత్రమే) BJP = 1996లో 161 స్థానాలు | అతిపెద్ద ఒంటరి పార్టీ | మెజారిటీ లేదు అధ్యక్షుడు శంకర్ దయాల్ శర్మ ఆహ్వానించారు 2వ పదవీ కాలం: మార్చి 1998 | 3వ: అక్టోబర్ 1999–మే 2004 (పూర్తి కాలం) కార్గిల్ యుద్ధం (1999), పోఖ్రాన్ II (1998), NDA ఏర్పాటు (1999) — వాజ్పేయి హయాంలో Bharat Ratna: 2015 (మరణానంతరం) మరణం: ఆగస్టు 16, 2018 | వయసు: 93 |
🎂 మే 16 — ప్రముఖుల జన్మదినాలు
- హెన్రీ ఫోండా (1905) — అమెరికన్ నటుడు | ’12 Angry Men’, ‘The Grapes of Wrath’ | Grand Island, Nebraska (Britannica Featured)
- పియర్స్ బ్రాస్నన్ (1953) — ఐరిష్-అమెరికన్ నటుడు | James Bond (1995–2002) | ‘GoldenEye’
- జానెట్ జాక్సన్ (1966) — అమెరికన్ పాప్ గాయని | 100 మిలియన్+ రికార్డులు | Gary, Indiana (Britannica)
- ఆండ్రేజ్ డుడా (1972) — పోలాండ్ అధ్యక్షుడు
- ఒల్గా కోర్బట్ (1955) — Soviet/Belarusian జిమ్నాస్ట్ | 1972 Munich Olympics 3 Gold | ‘Korbut Flip’
- లిబెరాస్ (1919) — అమెరికన్ పియానిస్ట్ | ‘Mr. Showmanship’ | Las Vegas
- విలియం H. సెవార్డ్ (1801) — అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి | అలాస్కా కొనుగోలు 1867
- మిఖాయిల్ బుల్గాకోవ్ (1891) — రష్యన్ రచయిత | ‘The Master and Margarita’
- పాల్ శాముయెల్సన్ (1915) — అమెరికన్ ఆర్థికవేత్త | Nobel Economics 1970 | ‘Economics’ పాఠ్యపుస్తక
- సుభాష్ ముఖోపాధ్యాయ (1919) — బెంగాలీ కవి, ‘পদাতিক’ రచయిత
- ఎడ్వర్డ్ నీలాండ్ (1920s) — WWII | ‘Saving Private Ryan’ స్ఫూర్తి
🕊️ మే 16 — ప్రముఖుల మరణాలు
- I.M. పేయి (2019) — చైనీస్-అమెరికన్ వాస్తుశిల్పి | లూవ్రే పిరమిడ్ | Pritzker Prize 1983 | వయసు 102
- సామి డేవిస్ Jr. (1990) — అమెరికన్ వినోద కళాకారుడు | వయసు 64 | Los Angeles
- జిమ్ హెన్సన్ (1990) — ‘Muppets’ సృష్టికర్త | వయసు 53 | New York (అదే రోజు సామి డేవిస్ తో)
- ఆండీ కాఫ్మాన్ (1984) — అమెరికన్ కమేడియన్ | వయసు 35
- ఫాని ముజుందార్ — వయోవృద్ధ బెంగాలీ దర్శకుడు, నిర్మాత
- ఖండేరావు దభాడే (1729 May 15) — మరాఠా సేనాని [Note: మే 15, క్రాస్-రెఫరెన్స్]
📝 పోటీ పరీక్షలకు — Quick Reference (మే 16)
APPSC, TGPSC, UPSC, SSC, RRB, IBPS పరీక్షల్లో తరచుగా అడుగుతారు:
- కేబినెట్ మిషన్ ప్లాన్ = మే 16, 1946 | Pethick-Lawrence + Cripps + Alexander + Wavell | పాకిస్తాన్ నిరాకరణ
- సిక్కిమ్ = భారత 22వ రాష్ట్రం | మే 16, 1975 | 36వ రాజ్యాంగ సవరణ | CM కాజీ లెండప్ డోర్జీ
- సిక్కిమ్ రెఫరెండమ్ = ఏప్రిల్ 14, 1975 | 97% విలీనానికి ఆమోదం
- చైనా సిక్కిమ్ అంగీకారం = 2003 | వాజ్పేయి హయాంలో
- వాజ్పేయి = 10వ PM | మే 16 – మే 28, 1996 | 13 రోజులు | BJP 161 స్థానాలు
- జున్కో తబేయి = ఎవరెస్ట్ తొలి మహిళ | మే 16, 1975 | జపాన్ | అంగ్ Tsering తోడు
- తొలి Oscars = మే 16, 1929 | Roosevelt Hotel, Hollywood | Wings (Picture) | Emil Jannings + Janet Gaynor
- మొదటి LASER = మే 16, 1960 | Theodore Maiman | Hughes Research Labs | International Day of Light
- మొదటి అట్లాంటిక్ వాయు దాటుడు = మే 16, 1919 | Albert Read | Curtiss NC-4
- వార్సా ఘెట్టో ఉద్యమ పతనం = మే 16, 1943 | Mordecai Anielewicz | 40,000+ మంది
- చైనా సాంస్కృతిక విప్లవం = మే 16, 1966 | మావో జెడాంగ్ | 10 సంవత్సరాలు
- మేరీ అంటోయినెట్ వివాహం = మే 16, 1770 | లూయీ XVI | Versailles
- ఆండ్రూ జాన్సన్ అభిశంసన = మే 16, 1868 | 35-19 ఓటు | నిర్దోషి
- గ్రామఫోన్ తొలి ప్రదర్శన = మే 16, 1888 | Emile Berliner | Franklin Institute
- Pet Sounds విడుదల = మే 16, 1966 | Beach Boys | Brian Wilson
- Top Gun విడుదల = మే 16, 1986 | Tom Cruise | $176M వసూలు
- I.M. పేయి మరణం = మే 16, 2019 | Pritzker Prize 1983 | Louvre Pyramid | వయసు 102
- క్లింటన్ Tuskegee క్షమాపణ = మే 16, 1997 | 1932–72 సిఫిలిస్ ప్రయోగం
- మ్యాజిక్ జాన్సన్ NBA = మే 16, 1980 | 42 పాయింట్లు | Lakers championship
- పార్క్ చుంగ్-హీ తిరుగుబాటు = మే 16, 1961 | దక్షిణ కొరియా 2వ Republic రద్దు
- TADA పొడిగింపు నిరాకరణ = మే 16 | Terrorist Act 1987 | తర్వాత POTA
- సర్కోజీ ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు = మే 16, 2007 | 53.1% గెలుపు
📊 Summary- మే 16 మొత్తం సమాచారం
| సంవత్సరం | సంఘటన | వివరాలు |
| 1770 | మేరీ అంటోయినెట్ వివాహం | లూయీ XVI; Versailles; ఫ్రాన్స్-ఆస్ట్రియా |
| 1801 | విలియం సెవార్డ్ జ. | అలాస్కా కొనుగోలు 1867; NY |
| 1866 | నికెల్ నాణే | 5 cent; Shield Nickel; US Congress |
| 1868 | ఆండ్రూ జాన్సన్ అభిశంసన | 35–19; నిర్దోషి; US Senate |
| 1888 | గ్రామఫోన్ ప్రదర్శన | Emile Berliner; Franklin Institute; Flat Disc |
| 1905 | హెన్రీ ఫోండా జ. | Grand Island NE; ’12 Angry Men’ |
| 1919 | తొలి అట్లాంటిక్ వాయు దాటుడు | Albert Read; Curtiss NC-4; NY → Lisbon |
| 1929 | తొలి Oscars | Roosevelt Hotel; Wings; Jannings; Gaynor |
| 1939 | తొలి Food Stamp | Rochester, NY; Federal program |
| 1943 | వార్సా ఘెట్టో పతనం | Mordecai Anielewicz; ZOB; 40,000+; Holocaust |
| 1944 | నీలాండ్ సోదరులు | Saving Private Ryan స్ఫూర్తి; WWII; Burma |
| 1946 | కేబినెట్ మిషన్ ప్లాన్ | Pethick-Lawrence+Cripps+Alexander; పాక్ నిరాకరణ |
| 1953 | పియర్స్ బ్రాస్నన్ జ. | ఐరిష్; James Bond; GoldenEye |
| 1955 | ఒల్గా కోర్బట్ జ. | Belarus; 1972 Munich 3 Gold; Korbut Flip |
| 1960 | మొదటి LASER | Theodore Maiman; Hughes Labs; Ruby Crystal |
| 1961 | దక్షిణ కొరియా తిరుగుబాటు | Park Chung-Hee; 2వ Republic రద్దు |
| 1966 | చైనా సాంస్కృతిక విప్లవం | మావో; May 16 Notification; 10 సంవత్సరాలు |
| 1966 | Pet Sounds విడుదల | Beach Boys; Brian Wilson; Brian Wilson |
| 1966 | జానెట్ జాక్సన్ జ. | Gary Indiana; 100M+ records |
| 1972 | ఆండ్రేజ్ డుడా జ. | పోలాండ్ అధ్యక్షుడు |
| 1975 | జున్కో తబేయి ఎవరెస్ట్ | తొలి మహిళ; అంగ్ Tsering తోడు |
| 1975 | సిక్కిమ్ = 22వ రాష్ట్రం | 36వ సవరణ; CM కాజీ లెండప్ డోర్జీ; 97% రెఫ |
| 1975 | సిక్కిమ్ హైకోర్ట్ | గాంగ్టాక్; విలీనం తర్వాత |
| 1980 | మ్యాజిక్ జాన్సన్ NBA | 42 pts; Lakers vs 76ers; MVP |
| 1984 | ఆండీ కాఫ్మాన్ మరణం | వయసు 35; కమేడియన్ |
| 1986 | Top Gun విడుదల | Tom Cruise; Tony Scott; $176M |
| 1988 | Emile Berliner Gramophone | Flat Disc; Franklin Inst |
| 1990 | సామి డేవిస్ Jr. మరణం | వినోదకారుడు; వయసు 64; LA |
| 1990 | జిమ్ హెన్సన్ మరణం | Muppets; వయసు 53; NY — అదే రోజు |
| 1991 | క్వీన్ ఎలిజబెత్ II కాంగ్రెస్ | తొలి బ్రిటిష్ రాజు/రాణి; Special Relationship |
| 1996 | వాజ్పేయి 10వ PM | 13 రోజులు; BJP; అధ్యక్షుడు శంకర్ శర్మ |
| 1996 | TADA పొడిగింపు నిరాకరణ | Terrorist Act 1987; తర్వాత POTA |
| 1997 | Clinton Tuskegee క్షమాపణ | 1932–72; 399 మంది; సిఫిలిస్ |
| 1999– | ఫాని ముజుందార్ మరణం | బెంగాలీ దర్శకుడు |
| 2007 | సర్కోజీ ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు | 53.1% గెలుపు; 2007–12 |
| 2019 | I.M. పేయి మరణం | Pritzker 1983; Louvre Pyramid; వయసు 102 |
today-in-history
❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
Q1: సిక్కిమ్ భారత్లో ఎప్పుడువిలీనమైంది?
సిక్కిమ్ భారత్లో 22వ రాష్ట్రం. మే 16, 1975 నాడు అధికారికంగా భారత యూనియన్లో విలీనమైంది. 36వ రాజ్యాంగ సవరణ (ఏప్రిల్ 26, 1975) ద్వారా పార్లమెంట్ ఆమోదించింది. ఏప్రిల్ 14, 1975 రెఫరెండమ్లో 97% మంది విలీనానికి ఆమోదించారు. తొలి ముఖ్యమంత్రి కాజీ లెండప్ డోర్జీ. రాజధాని గాంగ్టాక్.
Q2: అటల్ బిహారీ వాజ్పేయి ఎన్నవ PM? ఎంత కాలం?
అటల్ బిహారీ వాజ్పేయి భారత 10వ ప్రధాన మంత్రి. మే 16, 1996 నాడు పదవిని స్వీకరించారు; మే 28, 1996 నాడు (13 రోజుల తర్వాత) రాజీనామా చేశారు — మెజారిటీ నిరూపించలేకపోయినందున. 1999లో తిరిగి PM అయ్యారు. NDA ప్రభుత్వంలో 2004 వరకు పూర్తి కాలం పనిచేశారు.
Q3: కేబినెట్ మిషన్ ప్లాన్ ?
కేబినెట్ మిషన్ ప్లాన్ మే 16, 1946 నాడు ప్రకటించబడింది. బ్రిటిష్ కేబినెట్ మంత్రులు పెతిక్-లారెన్స్, స్టాఫోర్డ్ క్రిప్స్, A.V. అలెగ్జాండర్ మరియు వైస్రాయ్ వేవెల్ కలిసి ఈ ప్రణాళికను ప్రకటించారు. పాకిస్తాన్ సృష్టిని తిరస్కరించింది; మూడు-అంచెల కూటమి (Union–Groups–Provinces) ప్రతిపాదించింది. అయితే కాంగ్రెస్-ముస్లిం లీగ్ విభేదాల వల్ల ఫలించలేదు.
Q4: తొలి Academy Awards (Oscars) ఎప్పుడు జరిగాయి?
మే 16, 1929 నాడు హాలీవుడ్లోని Roosevelt Hotel ‘Blossom Room’లో సుమారు 270 మంది సాక్షిగా తొలి Academy Awards జరిగాయి. Douglas Fairbanks Sr. అధ్యక్షత. ‘Wings’ ఉత్తమ చిత్రం, Emil Jannings ఉత్తమ నటుడు, Janet Gaynor ఉత్తమ నటిగా ఎంపికయ్యారు. కేవలం 15 నిమిషాలు సాగిన ఈ వేడుక నేడు గంటల పాటు జరుగుతుంది.
Q5: మొదటి LASER ఎప్పుడు, ఎవరుఆవిష్కరించారు?
మే 16, 1960 నాడు అమెరికన్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త థియోడోర్ మైమాన్ (Theodore Maiman) కాలిఫోర్నియాలోని హ్యూస్ రీసెర్చ్ లేబొరేటరీస్లో మొట్టమొదటి పనిచేసే LASER (Ruby Crystal Laser)ను ప్రదర్శించారు. LASER అంటే Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation. UNESCO ఈ జ్ఞాపకార్థం మే 16ను అంతర్జాతీయ కాంతి దినోత్సవంగా ప్రకటించింది.
Q6: వార్సాఘెట్టో ఉద్యమంఅంటేఏమిటి?
వార్సా ఘెట్టో ఉద్యమం (Warsaw Ghetto Uprising) 1943 ఏప్రిల్-మే నెలల్లో నాజీ జర్మనీ ఆక్రమణలో ఉన్న పోలాండ్లో జరిగింది. Mordecai Anielewicz నేతృత్వంలోని యూదు ఫైటింగ్ ఆర్గనైజేషన్ Treblinka నిర్మూలన శిబిరానికి బహిష్కరణను నిరోధించడానికి పోరాడింది. మే 16, 1943 నాడు నాజీ సైన్యం ఈ ఉద్యమాన్ని అణచివేసింది.
Q7: చైనా సాంస్కృతిక విప్లవం ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది?
మే 16, 1966 నాడు చైనా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ‘May 16 Notification’ జారీ చేయడం ద్వారా మావో జెడాంగ్ సాంస్కృతిక విప్లవం (Cultural Revolution) అధికారికంగా ప్రారంభమైంది. 1966–1976 వరకు పది సంవత్సరాలు సాగిన ఈ ఉద్యమం కోట్లాది మందిని కష్టాలకు గురిచేసింది.
Q8: I.M. పేయి ఎందుకు ప్రసిద్ధుడు?
I.M. పేయి (Ieoh Ming Pei) చైనీస్-అమెరికన్ వాస్తుశిల్పి. పారిస్ లూవ్రే మ్యూజియం గ్లాస్ పిరమిడ్, వాషింగ్టన్ D.C. నేషనల్ గ్యాలరీ ఆఫ్ ఆర్ట్ ఈస్ట్ బిల్డింగ్, హాంకాంగ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ చైనా టవర్ వంటి నిర్మాణాలకు ప్రసిద్ధి. 1983లో Pritzker Prize (వాస్తుశిల్పంలో అత్యున్నత పురస్కారం) పొందారు. మే 16, 2019 నాడు 102 సంవత్సరాల వయసులో మరణించారు.
✅ ముగింపు
మే 16 — సిక్కిమ్ విలీనం (1975), వాజ్పేయి 13 రోజుల PM (1996), కేబినెట్ మిషన్ ప్లాన్ (1946) — భారత చరిత్రలో మరపురాని ఘటనలు. ప్రపంచ చరిత్రలో తొలి Oscars (1929), మొదటి LASER (1960), జున్కో తబేయి ఎవరెస్ట్ (1975), చైనా సాంస్కృతిక విప్లవం (1966), వార్సా ఘెట్టో పతనం (1943) — ఇవన్నీ మే 16 ముద్రించుకున్న చారిత్రక ఘట్టాలు. సిక్కిమ్ రాష్ట్ర దినోత్సవం, అంతర్జాతీయ కాంతి దినోత్సవం (LASER జ్ఞాపకార్థం) — రెండూ మే 16నే జరుగుతాయి.
APPSC, TGPSC, UPSC, SSC, RRB, IBPS పరీక్షలకు సన్నద్ధమవుతున్న అభ్యర్థులు ఈ వ్యాసంలోని అంశాలన్నింటినీ జాగ్రత్తగా నోట్ చేసుకుని పునశ్చరణ చేయండి. ప్రతి రోజు ‘Today in History Telugu’ కోసం srmtutors.in సందర్శించండి.
Latest Test Series
─── srmtutors.in | Telugu Competitive Exam Preparation ───
Follow Us Daily Updates
Keywords: మే 16 చరిత్ర | Today in History Telugu May 16 | సిక్కిమ్ విలీనం | వాజ్పేయి 10వ PM | కేబినెట్ మిషన్ ప్లాన్ | తొలి Oscar | LASER | జున్కో తబేయి | APPSC Daily GK | TGPSC Current Affairs | Sikkim Statehood Day
Discover more from SRMTUTORS
Subscribe to get the latest posts sent to your email.









